|
|
|
| ECLI:NL:RBOVE:2026:6940 | | | | | Datum uitspraak | : | 04-11-2026 | | Datum gepubliceerd | : | 17-11-2026 | | Instantie | : | Rechtbank Overijssel | | Zaaknummers | : | C/08/343870 / HA ZA 26-23 | | Rechtsgebied | : | Civiel recht | | Indicatie | : | Schadestaatprocedure. Vervolg op
C/08/324460 / HA ZA 24-440 (ECLI:NL:RBOVE:2025:4749). Een deel van de gevorderde schade is toewijsbaar. | | Trefwoorden | : | biologisch | | | skal | | | wettelijke rente | | | | Uitspraak | RECHTBANK Overijssel
Civiel recht
Zittingsplaats Zwolle
Zaaknummer: C/08/343870 / HA ZA 26-23
Vonnis van 4 november 2026
in de zaak van
de besloten vennootschap B.V. [eiser],
gevestigd in [vestigingsplaats],
eisende partij,
hierna te noemen: [eiser],
advocaat: mr. C. Almeida en mr. E.C. Obertz,
tegen
de stichting STICHTING SKAL,
gevestigd in Zwolle,
gedaagde partij,
hierna te noemen: Skal,
advocaat: mr. M. Timpert-de Vries en mr. F.D. Bick.
1De zaak in het kort
1.1
Dit is een schadestaatprocedure.
1.2
Skal heeft in maart 2020 het besluit genomen tot intrekking van het biocertificaat van [eiser] en tot het decertificeren van een vijftal scheepsladingen zonnebloempitten, waardoor die ladingen niet meer als biologisch verkocht mochten worden. Skal heeft de bezwaren van [eiser] tegen dat besluit ongegrond verklaard. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft vervolgens op 16 april 2024 die beslissing op bezwaar van Skal deels vernietigd, het primaire besluit deels herroepen en Skal opgedragen een nieuwe beslissing op het bezwaar tegen de intrekking van het biocertificaat te nemen. Ter zake van die nieuwe, op 4 juni 2024 genomen beslissing loopt op dit moment nog een procedure bij het CBb.
1.3
De rechtbank Overijssel heeft op 16 juli 2025 kort gezegd geoordeeld dat (i) Skal wat betreft de decertificering van de vijf scheepsladingen onrechtmatig tegenover [eiser] heeft gehandeld, (ii) Skal de schade die [eiser] daardoor heeft geleden dient te vergoeden en (iii) de zaak op dit punt verwezen naar de schadestaatprocedure.
1.4
In deze schadestaatprocedure gaat het (alleen) om de vraag of [eiser] schade heeft geleden als gevolg van de onrechtmatige decertificering, en zo ja wat de hoogte van die schade is. De rechtbank komt tot het oordeel dat [eiser] slechts aanspraak kan maken op schade als gevolg van het moeten terugroepen van op het moment van decertificering al (als biologisch) uitgeleverde partijen zonnebloempitten, afkomstig van de drie ten onrechte gedecertificeerde scheepsladingen. Een deel van die gevorderde schade zal de rechtbank toewijzen.
2De procedure
2.1
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding, uitgebracht op 31 oktober 2025,
- de akte met (nadere) producties 1 tot en met 20 en een wijziging van eis van [eiser],- de conclusie van antwoord, met producties 1 tot en met 16,- de brief waarin is meegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald,
- de nadere producties 21 tot en met 25 van [eiser],
- de nadere productie 17 van Skal,
- de mondelinge behandeling van 17 augustus 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt,
- spreekaantekeningen van beide partijen.
2.2
Aan het einde van de mondelinge behandeling heeft de rechtbank meegedeeld dat er een vonnis in deze zaak zal worden gewezen.
3De feiten
3.1
[eiser] is een familiebedrijf dat in 1890 is opgericht en als groothandel wereldwijd in (biologische) granen, zaden en peulvruchten handelt.
3.2
Skal is een zelfstandig bestuursorgaan en is de toezichthouder op de naleving van biologische regelgeving in Nederland. Zij dient kort gezegd te waarborgen dat producten die met het predicaat ‘biologisch’ op de markt komen, ook daadwerkelijk aan de daarvoor geldende voorschriften voldoen.
3.3
Iedere producent, bereider, handelaar, vervoerder en dergelijke die producten als biologisch op de markt wil brengen, bewerken en/of vervoeren, moet zich registreren bij Skal en voor de betreffende bedrijfsactiviteit een biocertificering hebben.
3.4
Om producten uit een land als biologisch te kunnen importeren geldt als voorwaarde dat een door de Europese Commissie erkend controleorgaan die producten voorziet van een Certificate of Inspection (hierna: COI).
3.5
Indien er een COI wordt afgegeven, wordt daarvan melding gemaakt in het Trade Control and Expert System (hierna: Traces), een online applicatie van de EU voor (onder meer) de import van levensmiddelen. Skal heeft toegang tot dat systeem, zodat ze alle biologische goederenstromen kan volgen.
3.6
Skal heeft voor het laatst in 2019 aan [eiser] een biocertificaat afgegeven voor de import, opslag en verwerking van en groothandel in biologische voedingsmiddelen. Dat certificaat was geldig tot en met 31 december 2020.
3.7
Op 19 maart 2020 heeft Skal [eiser] per e-mail bericht dat uit onderzoek in Traces is gebleken dat [eiser] in de afgelopen vijf maanden vijf partijen die onder de Ukraine Guidelines vallen – een beleidsmaatregel van de Europese Commissie over de handelwijze met producten uit onder meer Oekraïne, Moldavië, Kazachstan en Rusland – niet bij Skal heeft gemeld. Dit betreffen partijen die vervoerd zijn met de schepen MS Cordoba, MS Madrid en MS Maersk Kobe. Skal heeft [eiser] in de betreffende e-mail een drietal vragen gesteld en haar gemeld dat zij in afwachting van de reactie daarop de zogenaamde scopes ‘importeur’ en ‘eerst geadresseerde’ van [eiser] in Traces heeft uitgezet.
3.8
Op 24 maart 2020 heeft Skal ten aanzien van [eiser] een besluit genomen (hierna: het primaire besluit), bestaande uit drie onderdelen:
het decertificeren van de met MV Amanda, MS Alberto Topic, MS Cordoba, MS Madrid en MS Maersk Kobe vervoerde partijen maïs en zonnebloempitten (deelbesluit 1);
de intrekking van het biocertificaat van [eiser] (deelbesluit 2);
een publicatiebesluit (deelbesluit 3).
3.9
Op 10 april 2020 heeft Skal een inspectie uitgevoerd bij [eiser] in [vestigingsplaats]. Van deze inspectie is een rapport opgesteld (hierna: het inspectierapport).
3.10
[eiser] heeft bezwaar gemaakt tegen het primaire besluit. In de beslissing op bezwaar van 14 juli 2024 heeft Skal de bezwaren van [eiser] ongegrond verklaard. [eiser] heeft tegen die beslissing op bezwaar vervolgens beroep ingesteld bij het CBb.
3.11
Op 16 april 2024 heeft het CBb uitspraak gedaan in die procedure. Kort gezegd heeft het CBb geoordeeld dat er voor Skal wat betreft de ladingen van de MS Cordoba, MS Madrid en MS Maersk Kobe geen grondslag was deze vijf ladingen te decertificeren en het deelbesluit 1 herroepen. Verder heeft het CBb Skal opgedragen om binnen 8 weken een nieuw besluit te nemen op het bezwaar tegen deelbesluit 2 (de intrekking van het biocertificaat) en deelbesluit 3 (het publicatiebesluit) met inachtneming van de aanwijzingen in deze uitspraak.
3.12
Skal heeft vervolgens, zoals door het CBb is opgedragen, bij beslissing op bezwaar van 4 juni 2024 een nieuw besluit genomen over de bezwaren van [eiser] tegen de deelbesluiten 2 en 3 uit het primaire besluit. Daarbij is het primaire besluit van 24 maart 2020 in stand gelaten en aangevuld.
3.13
[eiser] heeft hierna tegen de (nieuwe) beslissing op bezwaar beroep ingesteld bij het CBb. Die procedure loopt momenteel nog.
3.14
[eiser] is een procedure begonnen tegen Skal, waarin zij kort gezegd de rechtbank heeft gevraagd voor recht te verklaren dat Skal onrechtmatig ten opzichte van [eiser] heeft gehandeld, en dat Skal wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade van [eiser], nader op te maken bij staat. Bij vonnis van 16 juli 2025 heeft de rechtbank Overijssel kort samengevat geoordeeld dat Skal met haar besluit tot decertificering van de ladingen MS Cordoba, MS Madrid en MS Maersk Kobe onrechtmatig jegens [eiser] heeft gehandeld, en heeft de rechtbank de zaak ten aanzien van de (omvang van de) schade verwezen naar de schadestaatprocedure.
3.15
Door [eiser] is hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank in de hoofdprocedure. Door Skal is incidenteel hoger beroep ingesteld. Deze procedure bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden loopt op dit moment nog.
3.16
[eiser] heeft financieel adviesbedrijf Talanton (hierna: Talanton) een berekening laten maken van de door haar geleden schade. Talanton heeft op 9 september 2025 een schaderapport uitgebracht, als ook op 31 december 2025, en heeft op 4 augustus 2026 een notitie opgesteld waarin zij een nadere toelichting bij de schadeberekening geeft, naar aanleiding van de verweren van Skal.
4Het geschil
4.1
[eiser] vordert – samengevat en na wijzigingen van eis – veroordeling van Skal tot betaling van
i) € 298.673,00 aan ‘directe schade en gevolgschade’;
ii) € 24.784,00 aan kosten ter vaststelling van schade,
iii) € 4.901,38 aan overige kosten ter vaststelling van schade en
iv) € 45.740,81 aan juridische kosten, dan wel een bedrag aan buitengerechtelijke incassokosten van € 3.401,46,
v) de wettelijke rente hierover,
met veroordeling van Skal in de proceskosten.
4.2
Skal voert verweer.
4.3
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
5De beoordeling
Inleiding
5.1
Deze procedure is een schadestaatprocedure als bedoeld in artikel 612 en verder van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). De rechter in de schadestaatprocedure is gebonden aan het oordeel van de rechter in de hoofdprocedure.
5.2
In de hoofdprocedure heeft de rechtbank kort gezegd geoordeeld dat na de uitspraak van het CBb vaststaat dat Skal onrechtmatig ten opzichte van [eiser] heeft gehandeld door het decertificeren van de ladingen aan boord van de MS Cordoba, MS Madrid en MS Maersk Kobe. Verder heeft de rechtbank geoordeeld dat wat betreft die ladingen de mogelijkheid dat [eiser] schade heeft geleden aannemelijk is, zodat aan de voorwaarden voor verwijzing naar de schadestaatprocedure is voldaan.
De inhoudelijke beoordeling
5.3
Ten aanzien van (i), (298.673,00, directe schade en gevolgschade)
5.3.1
De door [eiser] onder deze noemer gevorderde schade heeft betrekking op
afwikkeling van inkoopcontracten / goederen die onderweg waren;
gevolgschade betrekking hebbend op het niet meer als biologisch kunnen afwikkelen van inkoopcontracten die deels onder onrechtmatig gedecertificeerde ladingen waren geleverd;
recallkosten.
De onder a. en b. genoemde schade
5.3.2
De posten a. en b. komen, anders dan [eiser] ingang wil doen vinden, niet voor vergoeding in aanmerking.
5.3.3
De rechtbank overweegt als volgt. Eventuele schade als gevolg van de onrechtmatige decertificering van de drie scheepsladingen moet worden bepaald door een vergelijking te maken tussen de situatie zoals die nu is, met de situatie die zich zou hebben voorgedaan indien Skal de drie scheepsladingen niet had gedecertificeerd. In de situatie zoals die zich nu voordoet staat vast dat er door Skal, tegelijk met het besluit tot decertificering van de verschillende scheepsladingen, ook een besluit is genomen tot intrekking van het biocertificaat van [eiser]. Gelet op het oordeel van de rechtbank onder punt 5.32. van het vonnis in de hoofdprocedure moet de rechtbank vooralsnog uitgaan van de rechtmatigheid van de totstandkoming en de inhoud van dat intrekkingsbesluit. De rechtbank heeft onder punt 5.10. van het vonnis in de hoofdprocedure geoordeeld dat indien [eiser] schade heeft geleden als gevolg van de decertificering het causaal verband tussen het besluit en die schade gegeven is, maar in die overweging kan, anders dan [eiser] ingang wil doen vinden, niet worden gelezen dat de rechtbank in de hoofdprocedure daarmee heeft bedoeld dat uit moet worden gegaan van een feitelijke situatie waarbij het intrekkingsbesluit niet bestaat. In de hypothetische situatie gaat de rechtbank er dus vanuit dat sprake is van een rechtsgeldig besluit tot intrekking van het biocertificaat.
Skal heeft gemotiveerd uiteengezet dat de onder a. en b. genoemde schade als gevolg van het intrekkingsbesluit ook zou zijn geleden als de onrechtmatige decertificeringsbesluiten van Skal worden weggedacht. De rechtbank zal Skal in dat standpunt volgen, aangezien – anders dan dat met het intrekkingsbesluit geen rekening moet worden gehouden, welk standpunt niet wordt gevolgd – [eiser] niet heeft toegelicht om welke reden deze schade toch voor vergoeding in aanmerking zou moeten komen.
De onder c. genoemde schade
5.3.4
Gelet op het voorgaande kan de door [eiser] geleden schade als gevolg van de onrechtmatige decertificering naar het oordeel van de rechtbank alleen bestaan uit onder c. genoemde ‘recallschade’, oftewel schade als gevolg van het moeten terugnemen van reeds als biologisch verkochte en geleverde zonnebloempitten, afkomstig van de gedecertificeerde scheepsladingen. Het intrekkingsbesluit noopte [eiser] immers niet tot recall van de al uitgeleverde goederen. Dit is ook met zoveel woorden door Skal genoemd, door aan te voeren dat alleen eventuele schade als gevolg van het terughalen van producten van de drie scheepsladingen als samenhangend met de decertificering voor vergoeding in aanmerking kan komen. Skal heeft zich evenwel op het standpunt gesteld dat [eiser] deze schade niet dan wel onvoldoende heeft onderbouwd.
5.3.5
Ten aanzien van het bepalen van de omvang van de schade stelt de rechtbank voorop dat de stelplicht en bewijslast hiervan op [eiser] rust. [eiser] heeft verschillende rapportages in het geding gebracht, waarbij op onderdelen de schadeposten zijn gewijzigd. De rechtbank zal uitgaan van de laatst door [eiser] ingenomen stellingen (en bijbehorende bedragen) ten aanzien van de onderbouwing van de schade.
5.3.6
[eiser] vordert wat betreft recallschade een bedrag van in totaal € 82.279,69. Ter onderbouwing hiervan heeft [eiser] verwezen naar de rapportage van Talanton van 31 december 2025, zoals gecorrigeerd bij rapportage van 4 augustus 2026 en verder naar de voorraadadministratie, retourregistratie, vervoersdocumenten en creditfacturen. Ook heeft [eiser] verwezen naar de bevindingen in het inspectierapport.
5.3.7
Skal heeft als algemeen verweer aangevoerd dat de retour gekomen zendingen niet zijn te herleiden naar de drie gedecertificeerde scheepsladingen, omdat deze niet zijn te koppelen aan de COI-nummers en ook omdat een andere scheepslading, van het schip de Alberto Topic met aan boord 12.200.000 kilogram zonnebloempitten, tegelijk met de drie andere scheepsladingen gedecertificeerd is. Aan dit verweer gaat de rechtbank voorbij. In het inspectierapport staat over de lading van de Alberto Topic kort gezegd dat deze “gehele partij in beeld is”, en dat [eiser] na 24 maart 2020 geen zonnebloempitten van de Alberto Topic als biologisch heeft uitgeleverd (pagina 2). Dat betekent dat als vast komt te staan dat [eiser] zonnebloempitten retour heeft ontvangen, die niet afkomstig kunnen zijn van de Alberto Topic. Ook staat in het inspectierapport – kort gezegd – dat alle partijen zonnebloempitten afkomstig van de drie scheepsladingen in beeld zijn (pagina 3). Gelet hierop gaat de rechtbank niet mee in dit verweer van Skal.
5.3.8
Hierna zal de rechtbank ingaan op de door [eiser] gestelde retourzendingen ten aanzien waarvan [eiser] schade vordert.
De Commandeursmolen
5.3.9
[eiser] vordert een bedrag van € 3.112,88 aan schade voor retouren van afnemer De Commandeursmolen. Skal heeft wat deze schadepost betreft kort gezegd aangevoerd dat [eiser] geen verkoopfactuur heeft laten zien, dat retourzendingen niet met leverdocumenten zijn aangetoond en dat betalingsbewijzen ontbreken.
5.3.10
De rechtbank is van oordeel dat Skal haar betwisting van dit deel van de schade onvoldoende heeft onderbouwd. Hiervoor is van belang dat Skal weliswaar heeft aangevoerd dat facturen en betalingsbewijzen ontbreken, maar dat Skal (daarmee) niet heeft betwist dat [eiser] zonnebloempitten aan De Commandeursmolen heeft verkocht. Daar komt bij dat in het inspectierapport staat dat De Commandeursmolen, als afnemer van [eiser], door [eiser] is geïnformeerd dat aan hun geleverde partijen zonnebloempitten niet biologisch zijn. Dat leverdocumenten niet door [eiser] zijn overgelegd is evenmin een voldoende betwisting van dit deel van de vordering. Hiervoor is ook het inspectierapport van belang, waarin zoals gezegd staat dat door Skal is geconstateerd dat alle partijen zonnebloempitten bij Skal in beeld waren. Dat er door [eiser] geen leveringsdocumenten van de retouren zijn overgelegd, is ook een onvoldoende betwisting om aan toewijzing van dit deel van de vordering in de weg te staan. De rechtbank is namelijk van oordeel dat [eiser] met de door haar overgelegde creditnota van De Commandeursmolen voldoende heeft onderbouwd dat zij zonnebloempitten van De Commandeursmolen retour heeft ontvangen.
5.3.11
Gelet op het voorgaande zal dit deel van de vordering, een bedrag van € 3.112,88, worden toegewezen.
Dry Top
5.3.12
[eiser] stelt Dry Top te hebben gecrediteerd voor € 17.250,- en heeft blijkens tabel 5 van het rapport Talanton van 31 december 2025 een correctie toegepast van € 17.250,- met als toelichting (“Meegenomen in 200Mt conventioneel afgewikkeld”), zodat per saldo geen toewijsbare vordering in verband met deze creditering resteert.
De Smaakspecialist
5.3.13
[eiser] vordert – na een correctie in verband met een dubbeltelling van btw – een bedrag aan schade van € 65.836,34 voor retouren van afnemer De Smaakspecialist. Skal heeft ter onderbouwing van haar betwisting aangevoerd dat de omvang van deze partij retouren onduidelijk is qua eenheid, dat btw bedragen niet kloppen en dat [eiser] alleen een blanco verkoopfactuur heeft overgelegd.
5.3.14
Ook voor dit deel van de vordering geldt dat de rechtbank het ontbreken van een deugdelijke verkoopfactuur, zoals door Skal is aangevoerd, niet van doorslaggevend belang acht. Zoals hiervoor al is overwogen wordt in het inspectierapport genoemd dat aan afnemers van [eiser], waaronder De Smaakspecialist, is gemeld dat aan hun zonnebloempitten zijn geleverd die niet als biologisch gecertificeerd zijn. Mede gezien de voorraadkaarten, als bijlage bij het inspectierapport, heeft [eiser] naar het oordeel van de rechtbank voldoende onderbouwd dat zij partijen zonnebloempitten heeft verkocht, en dus ook aan De Smaakspecialist. Aan het standpunt van Skal dat de eenheid niet duidelijk is, en dat uit de door [eiser] overgelegde verkoopfactuur slechts zou blijken dat het om 2.000 kilogram gaat, gaat de rechtbank ook voorbij. Uit de voorraadkaarten bij het inspectierapport volgt dat [eiser] in ieder geval een veel grotere hoeveelheid dan 2.000 kilogram zonnebloempitten aan De Smaakspecialist heeft geleverd. Deze betwisting heeft Skal dan ook onvoldoende onderbouwd. Wat betreft de btw heeft Talanton in haar nadere toelichting aangegeven dat in de schadeberekening per abuis met brutobedragen is gerekend in plaats van nettobedragen. Talanton heeft dit aangepast en een correctie toegepast van € 6.133,53 ten aanzien van dit deel van de vordering. Skal is op het punt van de btw vervolgens niet meer ingegaan, zodat de rechtbank ervan uitgaat dat na correctie de berekening van de btw juist is.
5.3.15
Gelet op het voorgaande heeft Skal haar betwisting van dit deel van de vordering onvoldoende onderbouwd. Een bedrag van € 65.836,34 zal worden toegewezen.
Eco Basics
5.3.16
[eiser] vordert een bedrag van € 6.806,44 aan schade voor retouren van afnemer Eco Basics. Skal heeft dit deel van de vordering betwist onder andere door aan te voeren dat de omschrijving op de factuur onduidelijk is, dat de retourzendingen niet naar de drie gedecertificeerde scheepsladingen zijn te herleiden en dat het bij de verkoop aan Eco Basics, zo volgt uit de documenten, naast zonnebloempitten om veel verschillende (andere) soorten producten ging.
5.3.17
Naar het oordeel van de rechtbank heeft [eiser] dit deel van haar vordering onvoldoende onderbouwd. Hiervoor is van belang dat [eiser] weliswaar schade zou hebben kunnen geleden indien zij zonnebloempitten die zij al als biologisch had verkocht als conventioneel heeft moeten verkopen, maar [eiser] heeft ter onderbouwing daarvan alleen een interne e-mail overgelegd waarin deze omzetting wordt genoemd, zonder verdere specificatie. De andere documenten waarnaar door [eiser] in dit kader is verwezen, betreffen verschillende facturen, die daarnaast zien op vele andere producten zoals lijnzaad, witte bonen, pijnboompitten en muesli. Verder staat op een creditfactuur de omschrijving ‘returned products from our customers’. Hierdoor valt niet te achterhalen waar deze creditfactuur precies op ziet. Gelet op deze omstandigheden heeft [eiser] haar vordering op dit punt, in het licht van de gemotiveerde betwisting door Skal, onvoldoende onderbouwd. De rechtbank zal dit deel van de vordering daarom afwijzen.
Overige kosten
5.3.18
[eiser] vordert een bedrag van € 18.000,00 aan interne kosten. Deze kosten zien volgens [eiser] op het van retour gekomen goederen ontdoen van de biologische kenmerken op de verpakkingen. De kosten zien op manuren en de afvoer van emballage. Skal heeft deze vordering betwist, onder meer door aan te voeren dat een urenspecificatie ontbreekt.
5.3.19
De rechtbank overweegt als volgt. Het is aannemelijk dat [eiser] interne kosten heeft moeten maken als gevolg van het onrechtmatige (deel)besluit. Dit zijn kosten die [eiser] anders niet had hoeven maken, zodat sprake is van schade. Door Skal is niet betwist dat [eiser] de retour gekomen producten, die zij al voor de decertificering als biologisch had verkocht, van biologische kenmerken heeft moeten ontdoen. Wel heeft Skal terecht opgemerkt dat [eiser] deze schade niet heeft gespecificeerd, bijvoorbeeld met urenstaten. Omdat de rechtbank deze schade wel aannemelijk acht, maar de omvang onvoldoende duidelijk is, ziet de rechtbank aanleiding deze schade te schatten op de voet van artikel 6:97 BW. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat het om eenvoudige werkzaamheden gaat, die dus door goedkope krachten verricht (hadden) kunnen worden, zodat de rechtbank uitgaat van een uurtarief van € 30,00. Beide berekeningen van [eiser] gaan uit van ongeveer 300 manuren. Zodoende is een bedrag van € 9.000,00 (300 uur maal € 30,00 per uur) aan schade toewijsbaar, als ook een bedrag van € 1.500,00 voor het afvoeren van emballage, nu Skal tegen dit laatste gedeelte geen specifiek verweer heeft gevoerd. In totaal zal wat dit deel van de vordering betreft een bedrag van € 10.500,00 worden toegewezen.
Overige (interne) kosten
5.3.20
[eiser] heeft een ook bedrag van € 27.500,00 gevorderd aan andere interne kosten. Deze kosten zien volgens [eiser] onder andere op manuren voor het annuleren van inkooporders, retourlevering, transportplanning en overleg. Skal heeft dit deel van de vordering gemotiveerd betwist.
5.3.21
De rechtbank zal dit deel van de vordering afwijzen. Hiervoor is van belang dat [eiser], gezien de gemotiveerd betwisting, onvoldoende heeft onderbouwd wat de precieze omvang van de verschillende kosten is, waar die kosten op zien en waaruit blijkt dat deze kosten direct verband houden met de drie onrechtmatig door Skal gedecertificeerde scheepsladingen. Verder heeft Skal terecht aangevoerd dat [eiser] hiermee de interne kosten met betrekking tot het afhandelen van de retour gekomen producten twee keer in rekening lijkt te brengen (zie hiervoor onder ‘Overige kosten’). [eiser] heeft daar niet op gereageerd, wat wel op haar weg lag.
Tussenconclusie
5.3.22
Gelet op het voorgaande is een bedrag van € 68.949,72 aan recallschade toewijsbaar, als ook een bedrag van € 10.500,00 aan interne kosten, zodat de recallschade in totaal een bedrag van € 79.449,72 bedraagt. Daar moet een bedrag van € 12.071,95 aan opbrengsten van recycling van worden afgetrokken, zo blijkt uit het rapport van Talanton. De toewijsbare recallschade komt daarmee op een bedrag van € 67.377,77.
5.4
Ten aanzien van (ii)
5.4.1
[eiser] heeft een bedrag van in totaal € 24.984,00 gevorderd, € 22.200,00 aan kosten voor het inschakelen van Talanton, en € 2.784,00 voor het inschakelen van een accountant.
5.4.2
De rechtbank overweegt als volgt. Expertisekosten komen in beginsel voor vergoeding in aanmerking, op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b BW, als deze kosten redelijk zijn. Wat betreft Talanton is de rechtbank van oordeel dat [eiser] in redelijkheid kon overgaan tot het inschakelen van een deskundige voor het berekenen van haar schade als gevolg van de onrechtmatige decertificering. Een deel van de kosten van Talanton komen echter niet voor vergoeding in aanmerking, aangezien de werkzaamheden van Talanton ook zien op het berekenen van schade die de rechtbank niet toewijsbaar acht. De rechtbank zal gelet hierop naar rato van de toewijsbare hoofdsom (€ 67.000,00 / 298.000,00 maal € 22.200,00) een bedrag van € 4.991,00 toewijzen.
5.4.3
De door [eiser] gevorderde accountantskosten zal de rechtbank afwijzen. [eiser] heeft namelijk niet onderbouwd waarom deze kosten noodzakelijk waren, en heeft daarnaast ook geen inzicht gegeven in de door de accountant uitgevoerde werkzaamheden.
5.5
Ten aanzien van (iii)
5.5.1
[eiser] heeft een bedrag van € 4.901,38 gevorderd voor ‘overige kosten ter vaststelling van schade’. Het gaat onder meer om kosten voor door [eiser] ingeschakelde vertalers. Skal heeft gemotiveerd verweer gevoerd.
5.5.2
De rechtbank zal deze vordering, als onvoldoende door [eiser] onderbouwd, afwijzen. Hiervoor is van belang dat door Skal is aangevoerd dat door [eiser] onvoldoende is onderbouwd dat deze kosten direct verband houden met de onrechtmatige decertificering van de drie scheepsladingen. Gelet daarop had [eiser] haar vordering verder moeten onderbouwen, wat zij niet heeft gedaan.
5.6
Ten aanzien van (iv) juridische kosten / buitengerechtelijke incassokosten
5.6.1
[eiser] heeft een bedrag van € 45.740,81 aan juridische kosten gevorderd. Skal heeft deze vordering gemotiveerd betwist.
5.6.2
De rechtbank overweegt als volgt. Op de zitting heeft [eiser] toegelicht dat zij met deze vordering een volledige vergoeding vraagt van de door haar gemaakte proceskosten, waarvan de grondslag volgens [eiser] is gelegen in misbruik van procesrecht door Skal. Met het aannemen van misbruik van procesrecht (in dit geval het door Skal voeren van verweer in de door [eiser] gestarte procedures) moet de rechter terughoudend zijn, alleen in uitzonderlijke gevallen kan daarvan sprake zijn. De rechtbank is van oordeel dat [eiser] onvoldoende heeft onderbouwd dat er van een dergelijke situatie sprake is. [eiser] heeft aangevoerd dat Skal ten onrechte verweer voert tegen het causaal verband en tegen een volgens [eiser] vaststaand gedeelte van de schade. Hier gaat de rechtbank niet in mee. Wat vaststaat is dat er nog niet definitief is beslist over de vraag of de besluiten van Skal rechtmatig zijn geweest of niet. Het staat Skal dan ook vrij verweer te voeren. Ook in deze schadestaatprocedure staat het Skal vrij verweer te voeren, nu voor toewijzing van een vordering tot verwijzing naar de schadestaatprocedure enkel vereist is dat het bestaan van schade aannemelijk is, niet dat vaststaat dat enige schade daadwerkelijk geleden is. Dat geldt ook voor het causaal verband.
5.6.3
Daar komt het volgende bij. Er zijn inmiddels verschillende procedures door partijen gevoerd, waarin ook beslissingen zijn genomen over de proceskosten van die betreffende procedures. Die beslissingen bestrijken de hier opgevoerde kosten voor een gedeelte. Ook dat staat toewijzing van deze gevorderde juridische kosten in de weg.
5.6.4
Subsidiair vordert [eiser] een vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten op grond van artikel 6:96 BW, dan wel het Besluit vergoedingvoor buitengerechtelijke incassokosten. De rechtbank stelt vast dat [eiser] voldoende heeft gesteld en onderbouwd dat buitengerechtelijke incassowerkzaamheden zijn verricht. Op basis van de toewijsbare hoofdsom zal een bedrag van € 1.569,65 worden toegewezen.
5.7
Eigen schuld en schadebeperkingsplicht
5.7.1
Skal heeft zich op het standpunt gesteld dat er sprake is van eigen schuld aan de kant van [eiser], en dat [eiser] niet heeft voldaan aan haar schadebeperkingsplicht. De rechtbank stelt voorop dat op Skal de stelplicht en de bewijslast rust van feiten en omstandigheden waaruit volgt dat de schade die [eiser] in deze procedure vordert (mede) het gevolg is van eigen schuld van [eiser], dan wel van het niet (voldoende) hebben voldaan aan de op haar rustende schadebeperkingsplicht.
5.7.2
De rechtbank is van oordeel dat Skal onvoldoende heeft onderbouwd dat er sprake is van eigen schuld aan de kant van [eiser], dan wel dat [eiser] niet datgene heeft gedaan, wat onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijs van haar gevergd kon worden om haar schade te beperken. Hiervoor is van belang dat deze verweren van Skal met name zien op andere schade dan de gevorderde recallschade. Nu de rechtbank die schadeposten niet toewijsbaar acht, hoeven deze verweren wat die schadeposten betreft niet te worden besproken. Als het gaat om de recallschade heeft Skal alleen in het algemeen gesteld dat zij zich afvraagt waarom er kosten van € 18.000,00 zijn gemaakt voor het uitpakken van retour gekomen (en als biologisch verpakte) producten, terwijl de opbrengsten van afval lager was. Dit betekent volgens Skal dat [eiser] niet aan haar schadebeperkingsplicht heeft voldaan, maar Skal heeft niet toegelicht waarom dat zo is, zodat Skal haar verweer op dit punt onvoldoende onderbouwd. De rechtbank begrijpt Skal aldus dat de kosten voor het uitpakken onnodig door [eiser] zijn gemaakt, omdat het niet opweegt tegen de mindere opbrengsten van het afval. [eiser] heeft in dit kader toegelicht dat zij de retour gekomen producten, die veelal vermengd waren met andere producten waardoor de exacte omvang niet is te achterhalen, van hun verpakking heeft ontdaan waarna de inhoud ervan is verzameld. Voor die inhoud heeft [eiser] geprobeerd een koper te vinden, wat niet is gelukt, waarna [eiser] het als afval heeft verkocht. Door Skal is niet specifiek gesteld wat redelijkerwijs nog meer van [eiser] gevergd kon worden. De stelling van Skal is met de kennis op dit moment, en miskent dat [eiser] op het moment dat zij producten retour ontving een keuze moest maken over de te nemen vervolgstappen. [eiser] kon op dat moment nog niet weten dat zij geen koper zou kunnen vinden voor de retour gekomen producten, en door dat wel te proberen heeft [eiser] juist invulling gegeven aan de op haar rustende plicht haar schade zoveel mogelijk te beperken.
5.7.3
Skal heeft in dit kader ook aangevoerd dat [eiser] in een eerder stadium, ondanks verzoeken daartoe van Skal, geen inzicht heeft gegeven in de door haar geleden schade en dat [eiser] onnodig juridische kosten heeft gemaakt, bijvoorbeeld door beslag onder Skal te leggen en door deze schadestaatprocedure te beginnen terwijl [eiser] ook hoger beroep heeft ingesteld tegen het vonnis in de hoofdprocedure, en door niet in te stemmen met een aanhouding van procedures totdat definitief is beslist. Hier gaat de rechtbank niet in mee. Het staat een partij vrij om (gerechtelijke) procedures te beginnen om daarmee te proberen zijn of haar juridische overtuiging af te dwingen. Van de kosten die daarmee gemoeid zijn kan niet zonder meer worden gezegd dat die onnodig zijn gemaakt.
5.8
De wettelijke rente
5.8.1
Over de hoofdsom vordert [eiser] de wettelijke rente, vanaf 25 maart 2020. Skal heeft verweer gevoerd.
5.8.2
De rechtbank stelt voorop dat het uitgangspunt is dat bij onrechtmatig handelen de wettelijke rente verschuldigd is vanaf het moment dat de schade ontstaat. Verzuim is, anders dan door Skal is aangevoerd, op grond van artikel 6:83 sub b BW niet vereist. Dit artikel veronderstelt dat de verbintenis tot betaling van schadevergoeding is ontstaan en opeisbaar is. De door [eiser] overgelegde documenten ter onderbouwing van de recallkosten dateren van 2020, van na het onrechtmatige (deel)besluit van Skal. Nu de schade in deze procedure wordt vastgesteld aan de hand van concreet door [eiser] gemaakte kosten, gaat de rechtbank ervan uit dat de opeisbaarheid pas is ontstaan nadat [eiser] deze kosten verschuldigd werd. Dat betekent dat de wettelijke rente zoals [eiser] die (bij wijziging van eis) heeft gevorderd, al vanaf 25 maart 2020, niet toewijsbaar is. Op dat moment was de schade van [eiser] als gevolg van retour gekomen zonnebloempitten immers nog niet opeisbaar. De wettelijke rente zal daarom, zoals bij dagvaarding (voor de wijziging van eis) gevorderd, worden toegewezen vanaf 1 januari 2021.
5.8.3
Wat betreft de expertisekosten vordert [eiser] de wettelijke rente vanaf 25 maart 2020. Op dat moment was deze schade evenmin geleden door [eiser], zo dateert de factuur van Talanton die door [eiser] in dit kader is overgelegd van 10 juni 2025. Omdat niet gesteld of precies gebleken is wanneer [eiser] deze kosten verschuldigd is geworden, zal de wettelijke rente over de toe te wijzen expertisekosten worden toegewezen vanaf de datum van dagvaarding, te weten 31 oktober 2025.
5.9
Conclusie
5.9.1
Een bedrag van € 67.377,77 aan recallschade zal worden toegewezen, als ook een bedrag van € 4.991,00 aan expertisekosten, en een bedrag van € 1.464,65 aan buitengerechtelijke incassokosten. Het overige zal de rechtbank afwijzen.
5.10
Uitvoerbaarheid bij voorraad
5.10.1
Skal heeft de rechtbank verzocht dit vonnis bij een eventuele veroordeling tot betaling van een bedrag aan schade aan [eiser] niet uitvoerbaar bij voorraad te verklaren. Hiertoe heeft Skal kort gezegd aangevoerd dat zij bij betaling van een bedrag aan schade aan [eiser] een reëel restitutierisico loopt. Ook heeft Skal aangevoerd dat het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de beslissing op het door Skal ingestelde incidentele hoger beroep heeft overwogen dat de rechter in de schadestaatprocedure bij de beoordeling van de uitvoerbaarheid bij voorraad rekening kan houden met het ingestelde hoger beroep tegen het vonnis in de hoofdprocedure.
5.10.2
De rechtbank zal dit vonnis niet uitvoerbaarheid bij voorraad verklaren. Voor dit oordeel is van belang dat er tegen de nieuwe beslissing op bezwaar van Skal een hoger beroepsprocedure loopt bij het CBb, als ook een hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank in de hoofdprocedure. Bij die stand van zaken is nog niet definitief beslist over de (on)rechtmatigheid van de door Skal genomen besluiten. Gelet daarop, en gelet op de verklaring van [eiser] op de zitting dat door de besluiten van Skal haar biologische bedrijfsvoering nagenoeg geheel teniet is gegaan, is voldoende aannemelijk dat Skal een reëel restitutierisico loopt als de veroordelingen tot betaling van geldsommen uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard. Dat belang weegt zwaarder dan het belang van [eiser] bij het meteen ten uitvoer kunnen leggen van dit vonnis.
5.11
De proceskosten
5.11.1
Nu partijen over een weer in het ongelijk zijn gesteld ziet de rechtbank aanleiding de proceskosten tussen hen te compenseren, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
6De beslissing
De rechtbank
6.1
veroordeelt Skal tot betaling van een bedrag van € 67.377,77, te vermeerderen met de wettelijke rente met ingang van 1 januari 2021, totdat volledig is betaald,
6.2
veroordeelt Skal tot betaling van een bedrag van € 4.991,00 aan expertisekosten te vermeerderen met de wettelijke rente met ingang van 31 oktober 2025, totdat volledig is betaald,
6.3
veroordeelt Skal tot betaling van een bedrag van € 1.569,65 aan buitengerechtelijke incassokosten,
6.4
compenseert de proceskosten, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,
6.5
wijst het meer of ander gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. G.W.G. Wijnands en in het openbaar uitgesproken op 4 november 2026. (wv)
Te vinden onder nummer ECLI:NL:CBB:2024:269.
Te vinden onder nummer ECLI:NL:RBOVE:2025:4749.
Zie het arrest van de Hoge Raad van 20 december 2013, te vinden onder nummer ECLI:NL:HR:
2013:2138.
Zie het arrest van de Hoge Raad van 17 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:874. | Link naar deze uitspraak
|
| | |
|
|