|
|
|
| ECLI:NL:GHARL:2026:4340 | | | | | Datum uitspraak | : | 30-06-2026 | | Datum gepubliceerd | : | 12-11-2026 | | Instantie | : | Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden | | Zaaknummers | : | 24/1154 | | Rechtsgebied | : | Belastingrecht | | Indicatie | : | VPB. Uitgaven voor persoonsbeveiliging | | Trefwoorden | : | fiscale eenheid | | | vennootschapsbelasting | | | wet op de vennootschapsbelasting | | | | Uitspraak | GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Arnhem
nummer BK-ARN 24/1154
uitspraakdatum: 30 juni 2026
Uitspraak van de tweede meervoudige belastingkamer
op het hoger beroep van
de inspecteur van de Belastingdienst/kantoor Almelo (hierna: de Inspecteur)
en het incidentele hoger beroep van
[belanghebbende] B.V. te [vestigingsplaats] (hierna: belanghebbende)
tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland (hierna: de Rechtbank) van 12 april 2024, nummer AWB 23/2177, in het geding tussen de Inspecteur en belanghebbende
alsmede de Staat der Nederlanden (Minister van Justitie en Veiligheid, hierna: de Staat)
1Ontstaan en loop van het geding
1.1.
De Inspecteur heeft aan belanghebbende een aanslag vennootschapsbelasting (Vpb) voor het jaar 2017 opgelegd van nihil en gelijktijdig het verlies voor dat jaar bij beschikking vastgesteld op € [bedrag1] .
1.2.
De Inspecteur heeft het bezwaar tegen de verliesbeschikking gegrond verklaard en het verlies nader vastgesteld op € [bedrag2] . Tevens heeft de Inspecteur – naar het Hof begrijpt – het bezwaar tegen de aanslag gegrond verklaard en een bedrag van € [bedrag3] aan ten laste van belanghebbende ingehouden Nederlandse dividendbelasting verrekend.
1.3.
Belanghebbende is daartegen in beroep gekomen bij de Rechtbank. De Rechtbank heeft het beroep gegrond verklaard, de uitspraak van de Inspecteur vernietigd, de verliesbeschikking gewijzigd en het verlies vastgesteld op € [bedrag4] . Verder heeft de Rechtbank de Inspecteur veroordeeld tot vergoeding van de proceskosten van belanghebbende van € 2.370 bepaald dat de Inspecteur het door belanghebbende betaalde griffierecht van € 365 aan haar vergoedt.
1.4.
De Inspecteur heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld. Belanghebbende heeft een verweerschrift ingediend en incidenteel hoger beroep ingesteld. De Inspecteur heeft gereageerd op het incidenteel hoger beroep. Belanghebbende heeft nadere stukken ingediend.
1.5.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 31 maart 2026. Namens belanghebbende zijn verschenen [naam1] , bijgestaan door [naam2] en [naam3] , en haar gemachtigde mr. P.W. Kok. Namens de Inspecteur zijn verschenen [naam4] , [naam5] en [naam6] . Van de zitting is een proces-verbaal opgemaakt, dat bij deze uitspraak is gevoegd.
2. Vaststaande feiten
2.1.
Belanghebbende vormt in het jaar 2017 een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting met haar dochtervennootschappen [onderneming1] B.V. , [onderneming2] B.V., [onderneming3] B.V. , [onderneming4] B.V. , [onderneming5] B.V. en [onderneming6] B.V. De activiteiten van belanghebbende en haar dochtermaatschappijen bestaan uit [activiteiten] .
2.2.
Het belang in belanghebbende wordt direct ( [percentage1] ) en indirect via [stichting1] ( [percentage2] ) gehouden door [naam1] . Zijn zoon, [naam7] houdt indirect [hoeveelheid] aandelen in belanghebbende. Het bestuur van belanghebbende wordt gevormd door [onderneming1] B.V. Het bestuur van [onderneming1] B.V wordt gevormd door [naam1] en zijn zoon (hierna gezamenlijk ook: de heren [familienaam] ). De heren [familienaam] en de echtgenote van [naam1] zijn werknemer van belanghebbende.
2.3.
[naam1] [omschrijving] . Bij de woning van [naam1] is sprake geweest van een poging tot inbraak dan wel een poging tot een overval [naam8] ”.
2.4.
In 2012 is besloten om persoonsbeveiliging in te schakelen. Sindsdien worden [naam1] , zijn echtgenote en [naam7] beveiligd. In het jaar 2017 bedragen de totale uitgaven van belanghebbende voor de persoonsbeveiliging, zoals hierna in 2.5 omschreven, € [bedrag5] .
2.5.
De persoonsbeveiliging wordt georganiseerd en uitgevoerd door [beveiligingsbedrijf] B.V. (hierna: [beveiligingsbedrijf] ) . [beschrijving werkzaamheden] . Daarbij is volgens [beveiligingsbedrijf] het onderscheid tussen zakelijke en privé aangelegenheden niet relevant. [vervolg beschrijving werkzaamheden] .
2.6.
Belanghebbende heeft aangifte Vpb 2017 gedaan van een verlies van € [bedrag6] . De uitgaven voor persoonsbeveiliging van € [bedrag5] heeft zij ten laste van haar winst gebracht.
2.7.
Belanghebbende en de Inspecteur hebben naar aanleiding van deze aangifte met elkaar gecorrespondeerd. Over de uitgaven voor persoonsbeveiliging heeft belanghebbende per e-mail het volgende verklaard:
“De “Alarm – bewakingskosten” hebben voor een groot deel betrekking op de heer [naam1]
De heer [naam1] is zeer vermogend. Dit vermogen zit voor een groot deel in [belanghebbende] B.V. en de onderliggende dochtervennootschappen en een zeer groot aantal deelnemingen waar hij nauw bij betrokken is.
Doordat het vermogen voor een groot deel in de bedrijven zit, waar de heer [naam1] dus veelal nauw bij betrokken is, en de maatschappelijke positie die hij daardoor bekleed [omschrijving] .
[uitleg omschrijving] . Omdat die bekendheid veroorzaakt wordt door het bedrijfsmatig vermogen zijn die kosten als zakelijk in aanmerking genomen.”
2.8.
De Inspecteur heeft zowel bij het opleggen van de aanslag Vpb 2017 als bij uitspraak op bezwaar de aftrek van de uitgaven van belanghebbende voor de persoonsbeveiliging geweigerd.
2.9.
De Rechtbank heeft geoordeeld dat de Inspecteur aannemelijk heeft gemaakt dat de beveiligingskosten mede zijn gemaakt ten behoeve van de bevrediging van de persoonlijke behoeften van [naam1] als aandeelhouder, maar dat de Inspecteur niet aannemelijk heeft gemaakt dat alle beveiligingskosten in dat kader zijn gemaakt. Belanghebbende heeft niet inzichtelijk gemaakt welk deel van de gemaakte beveiligingskosten ziet op werkzaamheden die verricht zijn voor de zakelijke activiteiten van haar en welke zich hebben voorgedaan in de privésfeer van haar uiteindelijke aandeelhouder [naam1] . Omdat er onvoldoende aanknopingspunten zijn om vast te stellen welk deel van de kosten door belanghebbende zijn gemaakt ten behoeve van de bevrediging van de persoonlijke behoeften van haar aandeelhouder [naam1] , heeft de Rechtbank de zakelijke (aftrekbare) beveiligingskosten in goede justitie vastgesteld op € [bedrag7] .
3Geschil
3.1.
In geschil is of het verlies van het jaar 2017 juist is vastgesteld. Het geschil spitst zich toe op het antwoord op de vraag in hoeverre de door belanghebbende gedane uitgaven voor persoonsbeveiliging ten laste van de winst kunnen komen.
3.2.
De Inspecteur stelt in het principaal hoger beroep primair dat de uitgaven voor persoonsbeveiliging niet aftrekbaar zijn, omdat die uitgaven uitsluitend zijn gedaan door overwegingen die in de privésfeer van [naam1] en zijn familie liggen. Het verlies van 2017 bedraagt daarom € [bedrag2] .
3.3.
Subsidiair stelt de Inspecteur dat, indien belanghebbende wel aftrekbare beveiligingskosten heeft gemaakt, die kosten aanmerkelijk lager zijn dan het door de Rechtbank vastgestelde deel van € [bedrag7] , namelijk € [bedrag8] . Het geleden verlies in 2017 bedraagt in dat geval € [bedrag9] .
3.4.
Belanghebbende stelt in het incidenteel hoger beroep primair dat de uitgaven voor persoonsbeveiliging van € [bedrag5] geheel als zakelijke kosten kunnen worden aangemerkt en dus volledig aftrekbaar zijn. Het verlies van 2017 bedraagt daarom € [bedrag10] . Subsidiair stelt zij dat het aftrekbare deel moet worden vastgesteld op € [bedrag11] . In dat geval bedraagt het verlies van 2017 € [bedrag12] . Meer subsidiair vraagt belanghebbende het Hof om het aftrekbare deel in goede justitie vast te stellen.
4. Beoordeling van het geschil
4.1.
Volgens het totaalwinstbegrip, dat is neergelegd in artikel 8, lid 1, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in samenhang met artikel 3.8 van de Wet IB 2001, worden tot de winst gerekend de voordelen uit een onderneming. Dit betekent dat alle resultaten die aan een onderneming toerekenbaar zijn tot de fiscale winst worden gerekend en alleen de zakelijke uitgaven ten laste van de winst komen. Het is vaste jurisprudentie dat de door een vennootschap gedane uitgaven slechts dan een zakelijk karakter ontberen, en dus niet ten laste van de winst kunnen worden gebracht, indien en voor zover zij zijn gedaan ter bevrediging van de persoonlijke behoeften van de aandeelhouders.
4.2.
Het Hof is van oordeel dat de uitgaven voor de persoonsbeveiliging niet aftrekbaar zijn. [omschrijving omstandigheden] . Tussen partijen is niet in geschil dat het vermogen van [naam1] hoofdzakelijk bestaat uit zijn belang in belanghebbende. De vermogende positie van [naam1] en de bekendheid daarvan wordt niet verklaard doordat hij (indirect) bestuurder is van belanghebbende, maar doordat hij (in)direct het belang in haar houdt. Het Hof acht niet aannemelijk dat de dreiging die [naam1] en zijn familie ervaren en daarmee de beveiligingswens, [beschrijving werkzaamheden] , (geheel of gedeeltelijk) zijn opgekomen uit de werkzaamheden die hij, zijn echtgenote en zijn zoon voor belanghebbende verrichtten. Belanghebbende heeft weliswaar gesteld dat de persoonsbeveiliging met name tijdens zakelijke afspraken van de heren [familienaam] plaatsvindt, maar daartegenover staat de verklaring ter zitting van de heer [naam2] namens [beveiligingsbedrijf] dat [beveiligingsbedrijf] de [frequentie] persoonsbeveiliging [afstemming werkzaamheden] , en dat voor de beveiliging het onderscheid tussen zakelijk en privé niet relevant is. Ten aanzien van de stelling van belanghebbende dat de persoonlijke agenda’s van de heren [familienaam] met name zakelijke afspraken bevatten en dat de persoonsbeveiliging mede op die agenda’s is afgestemd, stelt het Hof vast dat niet altijd duidelijk is in hoeverre de in die agenda’s vermelde afspraken zakelijk zijn en dat zij meer dan incidenteel afspraken bevatten die naar hun aard uitsluitend privéafspraken kunnen zijn. Uit de overgelegde weekrapporten van [beveiligingsbedrijf] over de persoonsbeveiliging volgt bovendien dat de persoonsbeveiliging ook regelmatig plaatsvindt tijdens privéafspraken en dat niet uitsluitend [naam1] , zijn echtgenote en [naam7] worden geobserveerd, maar met enige regelmaat ook [personen] , terwijl zij geen arbeids- of aandeelhoudersrelatie hebben met belanghebbende.
4.3.
Het Hof acht daarom aannemelijk dat de noodzaak voor belanghebbende om uitgaven voor persoonsbeveiliging te doen niet is opgekomen in het kader van de arbeidsrelaties tussen belanghebbende en [naam1] , zijn echtgenote en [naam7] maar uitsluitend zijn gedaan ter bevrediging van de persoonlijke behoeften van [naam1] als in(direct) houder van het belang in belanghebbende.
Slotsom
Op grond van het vorenstaande is het hoger beroep gegrond en het incidenteel hoger beroep ongegrond.
5Overschrijding van de redelijke termijn
5.1.
Belanghebbende heeft – voor het eerst in haar verweerschrift in hoger beroep van 20 september 2024 – verzocht om een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in de procedure in eerste aanleg en in de procedure in hoger beroep.
5.2.
Bij de beoordeling van dit verzoek baseert het Hof zich daarom op het arrest van de Hoge Raad van 30 september 2022, ECLI:NL:HR:2022:1342, rechtsoverwegingen 2.4.2 tot en met 2.4.4.
5.3.
In dit geval – bij gebreke van bijzondere omstandigheden – moet worden aangenomen dat de redelijke termijn, beoordeeld naar de stand van het geding ten tijde van het doen van de uitspraak op het hoger beroep, vier jaar bedraagt.
5.4.
De Inspecteur heeft het bezwaarschrift van belanghebbende ontvangen op 19 juli 2021 en het Hof doet heden uitspraak. De redelijke termijn is dus overschreden met 11 maanden en 11 dagen, dat wil zeggen met meer dan zes maar minder dan twaalf maanden. Het financiële belang in deze procedure bedraagt meer dan € 1.000. Daarom moet aan belanghebbende een vergoeding van immateriële schade worden toegekend van € 1.000 (€ 500 per half jaar overschrijding).
5.5.
De Inspecteur heeft op 17 december 2022 uitspraak op bezwaar gedaan. De Rechtbank heeft op 24 januari 2023 het beroepschrift van belanghebbende ontvangen. Aangezien de berechting in eerste aanleg en in hoger beroep tezamen minder dan 42 maanden (drieënhalf jaar) heeft geduurd, is de overschrijding van de redelijke termijn geheel aan de Inspecteur toe te rekenen. Daarom zal de Inspecteur worden veroordeeld tot betaling van de hiervoor in 5.4 bedoelde schadevergoeding.
6Griffierecht en proceskosten
Omdat het hoger beroep van de Inspecteur gegrond is en het incidenteel hoger beroep van belanghebbende ongegrond is, bestaat geen aanleiding voor het heffen of vergoeden van griffierecht in hoger beroep en wordt uitsluitend een vergoeding van proceskosten toegekend voor de proceshandelingen die samenhangen met het verzoek om vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bij de berekening van die vergoeding wordt een wegingsfactor 0,25 gehanteerd. Deze kosten zijn op de voet van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vastgesteld op € 233,50 (1 punt voor het verzoekschrift, wegingsfactor 0,25, waarde per punt € 934), te betalen door de Inspecteur.
7Beslissing
Het Hof:
vernietigt de uitspraak van de Rechtbank;
verklaart het bij de Rechtbank ingestelde beroep ongegrond;
veroordeelt de Inspecteur tot vergoeding van de door belanghebbende geleden immateriële schade tot een bedrag van € 1.000;
veroordeelt de Inspecteur in de proceskosten van belanghebbende tot een bedrag van € 233,50.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.M. Breij, voorzitter, mr. J. van de Merwe en mr. R.R. van der Heide, in tegenwoordigheid van mr. R. Zeldenrust als griffier.
De beslissing is op 30 juni 2026 in het openbaar uitgesproken.
De griffier, De voorzitter,
(R. Zeldenrust) (M.M. Breij)
Deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert wordt een afschrift aangetekend per post verzonden.
Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.
Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).
Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
1. bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
2 - ( alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
3 - het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
a. de naam en het adres van de indiener;
b. de dagtekening;
c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
d. de gronden van het beroep in cassatie.
Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.
Hoge Raad 18 april 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC9548 en Hoge Raad 14 juni 2002, ECLI:NL:HR:2002:AB2865.
Vgl. HR 10 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1526, r.o. 5.2.
Vgl. HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252, rechtsoverweging 3.14.2. | Link naar deze uitspraak
|
| | |
|
|
