|
|
|
| ECLI:NL:RBZWB:2026:10415 | | | | | Datum uitspraak | : | 21-10-2026 | | Datum gepubliceerd | : | 12-11-2026 | | Instantie | : | Rechtbank Zeeland-West-Brabant | | Zaaknummers | : | BRE 26/141 | | Rechtsgebied | : | Socialezekerheidsrecht | | Indicatie | : | Tussenuitspraak. Afwijzing aanvraag bijzondere bijstand verhuiskosten. Motiveringsgebrek. | | Trefwoorden | : | reserveringsruimte | | | | Uitspraak | RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: BRE 26/141 PW
proces-verbaal van de mondelinge tussenuitspraak van de enkelvoudige kamer van 21 oktober 2026 in de zaak tussen
[eiseres] , h.o.d.n. [vof] (eiseres)
in de hoedanigheid van bewindvoerder over de goederen van
[betrokkene 1] en [betrokkene 2] (betrokkenen), uit [plaats] ,
(gemachtigde: mr. R.S. Vriend),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terneuzen (het college), verweerder.
Feiten en procesverloop
1. Betrokkenen woonden met hun twee meerderjarige kinderen in [plaats] en zijn als gevolg van een onveilige situatie op het oude adres in juni 2025 naar Vlissingen verhuisd. Voor de verhuiskosten (transportkosten) en een maand dubbele huur heeft eiseres namens betrokkenen op 23 januari 2025 een aanvraag voor bijzondere bijstand op grond van de Participatiewet (PW) ingediend bij het college.
1.1.
Het college heeft de aanvraag met het besluit van 7 mei 2025 (primair besluit) afgewezen. Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit. Met het besluit van 19 november 2025 op het bezwaar van eiseres (bestreden besluit) is het college bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
1.2.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
1.3.
De rechtbank heeft het beroep op 21 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres en betrokkenen, bijgestaan door hun gemachtigde. Het college heeft zich afgemeld.
1.4.
Na afloop van de zitting heeft de rechtbank onmiddellijk een tussenuitspraak gedaan.
Beoordeling door de rechtbank
2. Bij de beoordeling van een aanvraag om bijzondere bijstand zoals bedoeld in artikel 35, eerste lid van de PW moeten volgens vaste rechtspraak de volgende vragen achtereenvolgens worden beantwoord:
of de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt gevraagd zich voordoen;
of die kosten in het individuele geval noodzakelijk zijn;
of die kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden;
of de kosten kunnen worden voldaan uit de bijstandsnorm, de individuele inkomenstoeslag, de individuele studietoeslag, het vermogen en het inkomen voor zover dit meer bedraagt dan de bijstandsnorm.
2.1.
De rechtbank stelt vast dat niet in geschil is of de gevraagde kosten zich hebben voorgedaan en of de verhuizing noodzakelijk was. Partijen zijn het niet eens over de vraag of de kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden (vraag 3).
2.2.
De rechtbank overweegt dat bij verhuiskosten het volgende geldt. Volgens vaste rechtspraak worden de kosten van een verhuizing gerekend tot de incidenteel voorkomende algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan. Deze kosten moeten in beginsel uit een inkomen op bijstandsniveau worden bestreden, hetzij door middel van reservering, hetzij door middel van gespreide betaling achteraf. Er wordt alleen bijzondere bijstand verleend als de kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden, die ertoe leiden dat die kosten niet uit het inkomen of de algemene bijstand en aanwezige draagkracht kunnen worden voldaan.
2.3.
Het is aan eiseres als aanvrager van bijzondere bijstand om feiten te stellen en zo nodig aannemelijk te maken waaruit volgt dat wordt voldaan aan de voorwaarden voor toekenning van bijstand.
2.4.
Het standpunt van het college dat de verhuizing voorzienbaar was en betrokkenen om die reden geld hadden kunnen en moeten reserveren, kan de rechtbank gedeeltelijk volgen. De rechtbank overweegt dat de verplichting tot reserveren volgens vaste rechtspraak ook geldt voor mensen met een inkomen op bijstandsniveau, ook al blijkt dit in de praktijk een moeilijke opgave te zijn. Betrokkenen staan vanaf mei 2024 ingeschreven voor een huurwoning. De rechtbank is het met het college eens dat vanaf dat moment de verhuizing voorzienbaar was. Betrokkenen zijn in juni 2025 verhuisd. De rechtbank stelt vast dat dit neerkomt op een reserveringsperiode van ongeveer een jaar.
2.5.
Uit het dossier blijkt op dit moment echter onvoldoende of betrokkenen in die periode voldoende hebben kunnen reserveren voor de verhuiskosten en of deze kosten niet uit het inkomen en de aanwezige draagkracht kunnen worden voldaan. Betrokkenen hebben hun financiële gegevens bij het college aangeleverd. De rechtbank is van oordeel dat het college vervolgens onvoldoende heeft onderzocht en onderbouwd of en hoe zij het bedrag van € 1.870,- hebben kunnen reserveren. Zo ontbreekt een berekening van de reserveringscapaciteit. Hiermee is sprake van een motiveringsgebrek.
2.6.
Hoewel eiseres stelt dat betrokkenen vanwege hun schulden niet konden sparen, kan hen dit niet baten. Volgens vaste rechtspraak is onvoldoende reserveringsruimte in verband met schulden geen bijzondere omstandigheid in de zin van artikel 35, eerste lid van de PW.
2.7.
Voor zover het college zich op het standpunt stelt dat betrokkenen de verhuiskosten konden betalen uit de restitutie van energiekosten en de individuele inkomenstoeslag, wijst de rechtbank op het volgende. Zoals onder 2.2 is overwogen speelt bij de vraag of verhuiskosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden ook een rol of de kosten uit de aanwezige draagkracht kunnen worden voldaan. De rechtbank overweegt dat bij die draagkracht rekening mag worden gehouden met inkomen en vermogen boven bepaalde grenzen. Daarbij wijst de rechtbank erop dat in de Beleidsregels participatie en inkomen gemeente [plaats] is bepaald dat voor de vaststelling van de draagkracht uit vermogen aansluiting wordt gezocht bij de grenzen voor het vrij te laten vermogen als bedoeld in artikel 34, lid 3, van de PW. Die vermogensgrens is veel hoger dan het bedrag dat betrokkenen op hun rekening hadden staan. De rechtbank betwijfelt dan ook ernstig of het college met dit bedrag rekening mag houden.
Conclusie en gevolgen
3. Uit wat de rechtbank onder 2.5 heeft overwogen volgt dat sprake is van een motiveringsgebrek in het bestreden besluit.
3.1.
Op grond van artikel 8,51a, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) kan de rechtbank het bestuursorgaan in de gelegenheid stellen een gebrek in het bestreden besluit te herstellen of te laten herstellen, de zogeheten ‘bestuurlijke lus’. De rechtbank ziet aanleiding om van deze mogelijkheid gebruik te maken en zal het college in de gelegenheid stellen om het hiervoor geconstateerde gebrek te herstellen.
3.2.
Meer concreet dient het college op basis van de door betrokkenen overgelegde (financiële) gegevens te bezien of sprake is van kosten die voortvloeien uit bijzondere omstandigheden, die ertoe leiden dat die kosten niet uit algemene bijstand en aanwezige draagkracht kunnen worden voldaan. Het college mag daarbij rekening houden met de reserveringsruimte die betrokkenen geacht worden te hebben gehad.
3.3.
De rechtbank bepaalt de termijn waarbinnen het college het gebrek kan herstellen op vier weken na verzending van deze uitspraak. Als het college hiervan geen gebruik wil maken, dan moet het dit binnen twee weken aan de rechtbank meedelen.
3.4.
Als het college gebruik maakt van de gelegenheid om het gebrek te herstellen, zal de rechtbank vervolgens eiseres in de gelegenheid stellen om binnen twee weken te reageren op de herstelpoging van het college.
3.5.
In beginsel, ook in de situatie dat het college de hersteltermijn ongebruikt laat verstrijken, zal de rechtbank zonder tweede zitting uitspraak doen op het beroep.
3.6.
De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan tot de einduitspraak op het beroep. Dit betekent ook dat zij over de proceskosten en het griffierecht nu nog geen beslissing neemt.
Beslissing
De rechtbank:
draagt het college op binnen twee weken de rechtbank mee te delen of het gebruik maakt van de gelegenheid het gebrek te herstellen;
stelt het college in de gelegenheid om binnen vier weken na verzending van deze tussenuitspraak het gebrek te herstellen met inachtneming van de overwegingen en aanwijzingen in deze tussenuitspraak;
houdt iedere verdere beslissing aan.
Deze tussenuitspraak is uitgesproken in het openbaar op 21 oktober 2026 door mr. M. Breeman, rechter, in aanwezigheid van V.J. Wuijten, griffier, en wordt geanonimiseerd gepubliceerd op www.rechtspraak.nl.
griffier
rechter
Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op:
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Tegen deze tussenuitspraak staat nog geen hoger beroep open. Tegen deze tussenuitspraak kan hoger beroep worden ingesteld tegelijkertijd met hoger beroep tegen de (eventuele) einduitspraak in deze zaak.
Zie bijvoorbeeld de uitspraak van 27 juli 2016 van de CRvB, ECLI:NL:CRVB:2016:2813.
Zie bijvoorbeeld de uitspraak van 27 juni 2017 van de CRvB, ECLI:NL:CRVB:2017:2332. | Link naar deze uitspraak
|
| | |
|
|
