|
|
|
| ECLI:NL:GHARL:2026:4580 | | | | | Datum uitspraak | : | 14-07-2026 | | Datum gepubliceerd | : | 13-11-2026 | | Instantie | : | Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden | | Zaaknummers | : | 200.343.129 | | Rechtsgebied | : | Civiel recht | | Indicatie | : | Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van artikel 2:248 BW | | Trefwoorden | : | arbeidsovereenkomst | | | burgerlijk wetboek | | | huurovereenkomst | | | taxatie | | | uitkering | | | wettelijke rente | | | | Uitspraak | GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Arnhem
afdeling civiel recht
zaaknummers gerechtshof 200.343.129 en 200.343.124
(zaaknummers rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht: 511237 en 542073)
arrest van 14 juli 2026
in de zaak met zaaknummer 200.343.129 van:
1 [holding]
die is gevestigd in Utrecht
2. [de executeur en vereffenaar] in hoedanigheid van executeur testamentair en vereffenaar in de nalatenschap van [de erflaatster]
die hoger beroep hebben ingesteld
en bij de rechtbank optraden als eiseressen in conventie, verweersters in reconventie
hierna samen: [appellanten] en ieder afzonderlijk: Holding en [de executeur en vereffenaar]
advocaat: mr. G. Boot
tegen
1. [de curator] in hoedanigheid van curator in het faillissement van de besloten vennootschap [de apotheek 1]
die is gevestigd in Hilversum
2. [de curator]
die woont in [woonplaats]
die bij de rechtbank optraden als gedaagden in conventie, eiseressen in reconventie
hierna: de curator
advocaat: mr. [de curator]
en in de (vrijwarings)zaak met zaaknummer 200.343.124 van:
1 [holding] .
die is gevestigd in Utrecht
2. [de executeur en vereffenaar] in hoedanigheid van executeur testamentair en vereffenaar in de nalatenschap van [de erflaatster]
die hoger beroep hebben ingesteld
en bij de rechtbank optraden als eiseressen in vrijwaring
hierna samen: [appellanten] en ieder afzonderlijk: Holding en [de executeur en vereffenaar]
advocaat: mr. G. Boot
tegen
[geïntimeerde in vrijwaring]
die woont in [woonplaats]
die bij de rechtbank optrad als gedaagde in vrijwaring
hierna: [geïntimeerde in vrijwaring]
advocaat: mr. J. Duijzings
1Het verloop van de procedures in hoger beroep
in de zaak met nummer 200.343.129:
1.1.
[appellanten] hebben hoger beroep ingesteld bij het gerechtshof (hierna: het hof) tegen het vonnis dat de rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, (hierna: de rechtbank) op 6 december 2023 tussen partijen heeft uitgesproken. Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit:
de dagvaarding in hoger beroep
de memorie van grieven
de memorie van antwoord
een akte ingediend voor de mondelinge behandeling op 9 juli 2025, met producties A tot en met N (waarbij productie N bestaat uit de akte die op dezelfde dag in de zaak met nummer 200.343.124 is genomen)
het verslag (proces-verbaal) van de mondelinge behandeling die op 9 juli 2025 is gehouden
de door de curator voor de mondelinge behandeling van 24 maart 2026 toegezonden producties 44 en 45
het verslag (proces-verbaal) van de mondelinge behandeling die op 24 maart 2026 is gehouden.
in de zaak met nummer 200.343.124:
1.2.
[appellanten] hebben hoger beroep ingesteld bij het hof tegen de mondelinge uitspraak die rechtbank-Midden Nederland op 11 maart 2024 tussen partijen heeft uitgesproken. Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit:
de dagvaarding in hoger beroep
de memorie van grieven
de memorie van antwoord
een akte ingediend voor de mondelinge behandeling op 9 juli 2025, met producties A tot en met O en de akte die dezelfde dag in de zaak 200.343.129 is genomen.
het verslag (proces-verbaal) van de mondelinge behandeling die op 9 juli 2025 is gehouden
het verslag (proces-verbaal) van de mondelinge behandeling die op 24 maart 2026 is gehouden.
in de zaken met nummers 200.343.129 en 200.343.124
1.3.
In beide zaken heeft op 9 juli 2025 een mondelinge behandeling plaatsgevonden. Aan het begin van die mondelinge behandeling is namens [appellanten] (door hun advocaat) mr. J.P.H. van Driel van Wageningen als deelnemend raadsheer van de meervoudige combinatie gewraakt. Van deze mondelinge behandeling is een proces-verbaal opgemaakt. Nadat op 28 augustus 2025 de mondelinge behandeling van het wrakingsverzoek had plaatsgevonden, heeft de wrakingskamer het wrakingsverzoek in een uitspraak van 11 september 2025 ongegrond verklaard.
1.4.
Op 24 maart 2026 is de mondelinge behandeling in beide zaken bij het hof voortgezet. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Hierna hebben partijen het hof gevraagd arrest te wijzen.
2De kern van de zaken
in de zaken met nummers 200.343.129 en 200.343.124
De feiten
2.1.
[de erflaatster] (verder: [de erflaatster] ) was sinds 2007 bestuurder en, via een STAK, enig aandeelhouder van Holding. Deze onderneming was op haar beurt enig aandeelhouder en bestuurder van Apotheek [de apotheek 2] (verder: de Apotheek). In november 2009 is [de erflaatster] getroffen door een hersenbloeding met een blijvende eenzijdige verlamming. Zij was toen gehuwd met de [de executeur en vereffenaar] (verder: [de executeur en vereffenaar] ). Omdat [de erflaatster] door de hersenbloeding niet meer (volledig) als apothekeres kon werken, zijn er achtereenvolgens diverse waarnemend/beherend apothekers aangesteld, onder wie [geïntimeerde in vrijwaring] in de periode september 2016 tot en met februari 2019. Op 28 mei 2019 is de Apotheek in staat van faillissement verklaard met aanstelling van mr. [de curator] tot curator. In juli 2019 heeft de curator het actief van de Apotheek verkocht aan [Apotheek 2] (verder: [Apotheek 2] ) voor een bedrag van € 45.000,- exclusief BTW (€ 10.000,- voor de voorraad, 20.000,- voor de bedrijfsmiddelen/inventaris en € 15.000,- voor de goodwill). Op 19 mei 2021 is [de erflaatster] overleden.
in de zaak met nummer 200.343.129
Aansprakelijkstelling van de curator (conventie)
2.2.
[appellanten] vinden dat de curator onrechtmatig heeft gehandeld bij de verkoop van het actief van de Apotheek, met name omdat de curator – kort gezegd – de Apotheek voor een te lage prijs aan [Apotheek 2] heeft verkocht en daarbij andere potentiële kopers heeft ontmoedigd om een bod op de Apotheek te doen. [appellanten] houden de curator (ook in privé) aansprakelijk voor de hierdoor geleden schade. Bij de rechtbank hebben [appellanten] gevorderd dit voor recht te verklaren. De rechtbank heeft deze vordering in haar vonnis van 6 december 2023 afgewezen.
Aansprakelijkstelling [appellanten] (conventie)
2.3.
De curator heeft in een brief van 9 juli 2020 aan [appellanten] laten weten dat zij hen aansprakelijk acht voor het faillissementstekort in de boedel. Dit op grond van bestuurdersaansprakelijkheid. Omdat [appellanten] het hier niet mee eens zijn, hebben zij in eerste aanleg ook gevorderd dat de rechtbank voor recht verklaart dat hun niets te verwijten valt. Ook deze vordering heeft de rechtbank afgewezen.
Aansprakelijkstelling [appellanten] (reconventie)
2.4.
De curator heeft op haar beurt in eerste aanleg in reconventie onder meer gevorderd dat de rechtbank voor recht verklaart dat [appellanten] aansprakelijk zijn voor het faillissementstekort op grond van de artikelen 2:248 en 2:11 BW en dat de rechtbank [appellanten] hoofdelijk veroordeelt tot betaling van het faillissementstekort van de Apotheek, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet. Deze vorderingen heeft de rechtbank toegewezen.
Bedoeling hoger beroep (conventie en reconventie)
2.5.
De bedoeling van het hoger beroep van [appellanten] is dat hun afgewezen vorderingen in conventie (zie 2.2 en 2.3) alsnog worden toegewezen en dat de in reconventie toegewezen vorderingen van de curator (zie 2.4) alsnog worden afgewezen.
in de (vrijwarings)zaak met nummer 200.343.124
2.6.
Zoals hiervoor al is vermeld, heeft [geïntimeerde in vrijwaring] in de periode september 2016 tot en met februari 2019 (als beherend apotheker) voor de Apotheek gewerkt. Volgens [appellanten] heeft [geïntimeerde in vrijwaring] toen ook als statutair bestuurder en/of feitelijk beleidsbepaler namens de Apotheek opgetreden. [appellanten] vinden daarom dat [geïntimeerde in vrijwaring] – als het jegens hen tot een veroordeling in de hoofdzaak komt – (met hen) aansprakelijk is voor aanvulling van het faillissementstekort. Ook stellen [appellanten] dat [geïntimeerde in vrijwaring] onrechtmatig jegens hen heeft gehandeld en aansprakelijk is voor de schade die zij daardoor hebben geleden. Bij de rechtbank hebben [appellanten] onder verwijzing naar deze grondslagen [geïntimeerde in vrijwaring] in vrijwaring in de procedure betrokken en een aantal vorderingen tegen hem ingesteld.
2.7.
In het mondelinge vonnis van 11 maart 2024 heeft de rechtbank deze vorderingen afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep van [appellanten] in deze vrijwaringsprocedure was aanvankelijk dat al haar afgewezen vorderingen alsnog worden toegewezen. Tijdens de mondelinge behandeling bij het hof op 24 maart 2026 zijn echter een aantal vorderingen ingetrokken, waarmee de eis is verminderd (waarover hierna meer).
De beslissing in hoger beroep
2.8.
Het hof zal beslissen dat het hoger beroep van [appellanten] in beide procedures faalt. De vonnissen van de rechtbank in de hoofdzaak en de vrijwaringsprocedure blijven dus in stand. Hoe het hof tot deze beslissing is gekomen zal hierna worden toegelicht.
3De toelichting van het hof in de hoofdzaak (200.343.129)
Algemene opmerkingen
Inleiding
3.1.
Tegen het vonnis in de hoofdzaak hebben [appellanten] tien grieven ingediend. Deze grieven zijn – sterk samengevat – te categoriseren in de volgende bezwaren die [appellanten] tegen dat vonnis hebben:
Ten onrechte heeft de rechtbank in conventie geoordeeld dat de curator in verband met de verkoop van het actief van de Apotheek aan [Apotheek 2] voor een bedrag van € 45.000,- exclusief BTW niets te verwijten valt (grieven 1 tot en met 3);
Ten onrechte heeft de rechtbank in reconventie beslist dat het [appellanten] niet is gelukt het wettelijk vermoeden van artikel 2:248 lid 2 BW te weerleggen (grieven 4 tot en met 10).
Hieronder zal het hof deze grieven bespreken.
Arrest van 23 oktober 2023
3.2.
Bij de bespreking van de grieven van [appellanten] zal een arrest van dit hof van 23 oktober 2023 aan de orde komen. Dit betreft een procedure met [de executeur en vereffenaar] en de curator als procespartijen. In dat arrest is onder meer voor recht verklaard (1) dat [de executeur en vereffenaar] ingevolge artikel 2:248 BW zijn taak als bestuurder respectievelijk feitelijk beleidsbepaler van de Apotheek onbehoorlijk heeft vervuld en dat die onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak is van het faillissement van de Apotheek en (2) dat [de executeur en vereffenaar] op grond van artikel 2:248 lid 1 jo. 2:248 lid 2 jo. lid 7 BW jegens de boedel aansprakelijk is voor het bedrag van de schulden van de Apotheek voor zover deze schulden niet door vereffening van de overige baten kunnen worden voldaan (het faillissementstekort), nader op te maken bij staat. Verder is [de executeur en vereffenaar] in dat arrest veroordeeld tot betaling aan de curator van het bedrag van de schulden van de Apotheek voor zover deze schulden niet door vereffening van de overige baten kunnen worden voldaan (het faillissementstekort), nader op te maken bij staat en tot betaling aan de curator van een voorschot op deze betalingsverplichting ter grootte van € 300.000,-. [de executeur en vereffenaar] is tegen dit arrest niet in cassatie gegaan.
Wisselende en onduidelijke stellingen
3.3.
De beoordeling van de grieven van [appellanten] is bemoeilijkt door de vaak onduidelijke en soms tegenstrijdige stellingen die zij in deze procedure en bij de rechtbank hebben ingenomen. Ook komt het voor dat [appellanten] stellingen poneren zonder deze toe te lichten. Ondanks dit euvel, heeft het hof geprobeerd het geschil tussen partijen zo volledig mogelijk te beoordelen.
Verkoop apotheek (grieven 1 tot en met 3)
Inleiding
3.4.
[appellanten] stellen dat de curator onrechtmatig jegens hen heeft gehandeld door het actief van de Apotheek in het faillissement tegen een veel te lage prijs te verkopen en andere potentiële kopers dan [Apotheek 2] te ontmoedigen daarop een bod te doen. Volgens [appellanten] heeft de rechtbank in het vonnis in de hoofdzaak in de overwegingen 3.5 tot en met 3.9 ten onrechte anders beslist. Voordat het hof inhoudelijk op dit bezwaar ingaat, is het goed het juridisch kader te schetsen dat bij de beoordeling van dit verwijt aan de curator van toepassing is.
Juridisch kader
3.5.
De curator kan wegens een onzorgvuldige uitoefening van zijn wettelijke taak tot beheer en vereffening van de boedel aansprakelijk zijn jegens degenen in wier belang hij die taak uitoefent, te weten de (gezamenlijke) schuldeisers, en jegens derden met de belangen van wie hij bij de uitoefening van die taak rekening heeft te houden, zoals de gefailleerde. Voor zover de curator bij de uitoefening van zijn taak niet is gebonden aan regels, komt hem in beginsel een ruime mate van vrijheid toe. De curator moet zich richten naar het belang van de boedel, maar het is in beginsel aan zijn inzicht overgelaten op welke wijze en langs welke weg dat belang het beste kan worden gediend. Hetzelfde geldt voor de wijze waarop hij rekening houdt met andere bij het beheer en de afwikkeling van de boedel betrokken belangen en voor de wijze waarop hij bij dat beheer of die afwikkeling uiteenlopende, soms tegenstrijdige belangen tegen elkaar afweegt. Bij het te gelde maken van het actief van de boedel, waarop de verwijten zien die [appellanten] de curator in deze zaak maakt, komt de curator de hier bedoelde vrijheid toe.
3.6.
Bij de toepassing van deze norm op de persoonlijke aansprakelijkheid van de curator (‘pro se’) moet het hof in deze zaak de vraag beantwoorden of, uitgaande van bedoelde vrijheid, een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht, in de gegeven omstandigheden in redelijkheid tot verkoop van het actief van de Apotheek voor een bedrag van € 45.000,- aan [Apotheek 2] heeft kunnen komen. Bij deze toetsing past terughoudendheid. Voor persoonlijke aansprakelijkheid van de curator is verder vereist dat de curator ook persoonlijk een verwijt kan worden gemaakt van zijn handelen. Daarvoor is vereist dat hij heeft gehandeld, terwijl hij het onjuiste van zijn handelen inzag dan wel redelijkerwijze behoorde in te zien.
Rapport van ValueBase
3.7.
Ter ondersteuning van hun stelling dat de curator het actief van de Apotheek voor een veel te lage prijs heeft verkocht, hebben [appellanten] verwezen naar een rapport van ValueBase van 29 september 2022 (verder ook: het rapport van ValueBase). In dat rapport – zo stellen [appellanten] - is de waarde van de Apotheek vastgesteld op minimaal € 590.019,- en maximaal € 1.430.266,-. Deze brandbreedte ligt substantieel hoger dan de door de curator geaccepteerde prijs van € 45.000,-. Daarom wordt ook in het rapport ValueBase geconcludeerd dat de door de curator gerealiseerde verkoop van het actief van de Apotheek ‘afwijkt van een verkoop op de meest geschikte wijze na de beste voorbereiding’. Ten onrechte is de rechtbank hieraan voorbij gegaan, aldus steeds [appellanten]
3.8.
Dit betoog faalt. Daarvoor zijn verschillende redenen. Allereerst is van belang dat ValueBase in haar rapport (blz. 1) heeft geschreven dat zij niet in staat is geweest om tot een zelfstandig oordeel te komen over de economische waarde van de Apotheek op de datum van het faillissement of op een datum daaraan voorafgaand. Over een dergelijke waarde wenst ValueBase daarom geen uitspraak te doen, zo staat in haar rapport. Ondanks deze sterk relativerende opmerkingen van ValueBase, stellen van [appellanten] dat de inhoud van het rapport haar stelling ondersteunt dat de curator het actief van de Apotheek voor een veel te lage prijs heeft verkocht. Waarom dat (toch) zo is, hebben [appellanten] niet uitgelegd.
3.9.
Daarnaast valt op dat de waardeanalyse van de Apotheek en de uiteindelijke daaraan verbonden conclusies in het rapport van ValueBase uitsluitend zijn gebaseerd op de cijfers die blijken uit de (concept)jaarrekening 2015 en de jaarrekening 2013 van de Apotheek. Meer niet, terwijl de curator het actief van de Apotheek in juli 2019 heeft verkocht. De waardeanalyse van ValueBase zegt dus niets, althans weinig, over de waarde die de Apotheek toen had. Daar komt bij dat de analyse in het rapport van ValueBase uitgaat van de waarde van de Apotheek als ‘going concern’ in het economisch verkeer. Met die situatie had de curator ten tijde van de verkoop niet te maken. Zij moest immers opereren vanuit een faillissementssituatie met een stilliggende apotheek, wat iets totaal anders is dan het doorlopen van een biedingsprocedure ‘op de meest geschikte wijze na de beste voorbereiding’. Dit is ook door de voormalig juridisch adviseur van [appellanten] , de [juridisch adviseur] , erkend. Op 3 juni 2019 schreef hij namelijk aan de curator: ‘De biedingen die u noemde op de apotheek, lijken mij aan de zeer hoge kant. Deze zijn irreëel, vanwege het feit dat de activiteit inmiddels geruime tijd stilligt, hetwelk de goodwill niet bepaald ten goede is gekomen.’ Hoe deze uitlating met het huidige – daarvan afwijkende – standpunt van [appellanten] valt te rijmen, is niet duidelijk geworden.
3.10.
Dit alles leidt ertoe dat de waardeanalyse en conclusies in het rapport van ValueBase geen ondersteuning bieden aan het door [appellanten] gedane verwijt dat de curator het actief van de Apotheek voor een te lage prijs heeft verkocht en/of dat haar hiervan persoonlijk een verwijt kan worden gemaakt.
Waarde goodwill uit 2007
3.11.
De apotheek werd door [de erflaatster] tot en met mei 2007 in een eenmanszaak geëxploiteerd. Daarna is deze exploitatie voortgezet door [de apotheek 1] Hiertoe is op 29 mei 2007 door een notaris een akte van inbreng opgesteld. Daarin is onder meer bepaald dat [de erflaatster] alle tot het vermogen van haar eenmanszaak behorende activa in de nieuwe vennootschap inbrengt. Ten behoeve daarvan is door [de erflaatster] een beschrijving van de inbreng opgesteld als bedoeld in artikel 2:204a BW. In die beschrijving is een goodwillbedrag van € 1.200.000,- als in te brengen activa vermeld. In juli 2019, dus ruim twaalf jaar na deze inbreng, heeft de curator het actief van de Apotheek verkocht aan [Apotheek 2] . Zoals al vermeld, is de verkoopprijs van € 45.000,- exclusief BTW samengesteld uit € 10.000,- voor de voorraad, € 20.000,- voor de bedrijfsmiddelen/inventaris en € 15.000,- voor de goodwill.
3.12.
Het meest verstrekkende verwijt dat [appellanten] in hun memorie van grieven de curator aangaande de goodwill maken is dat zij die heeft verkocht, terwijl dit actief niet aan de Apotheek maar in eigendom aan [appellanten] (in privé) toebehoorde. In het licht van wat hierboven is overwogen over de inbreng van de goodwill in 2007, is deze stelling van [appellanten] niet goed te begrijpen. Hiernaar gevraagd tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep, hebben [appellanten] een ander standpunt ingenomen en geantwoord dat er (inderdaad) meer argumenten zijn te vinden voor de stelling dat de goodwill tot de Apotheek behoorde dan dat dit actief bij [de erflaatster] in eigendom was/is gebleven. Het hof gaat bij de verdere beoordeling van dit gewijzigde standpunt uit.
3.13.
Wel hebben [appellanten] het standpunt gehandhaafd dat de in de akte van inbreng vermelde goodwillwaarde van € 1.200.000,- steun biedt aan haar stelling dat de goodwillvergoeding van € 15.000,-, die de curator heeft bedongen, veel te laag is. Het hof volgt dit standpunt van [appellanten] niet. [appellanten] hebben namelijk niet toegelicht op welke wijze het goodwillbedrag van € 1.200.000,- destijds is vastgesteld (en of dat reëel was) en waarom een goodwillwaarde uit 2007 een goede weerspiegeling geeft van de waarde van de Apotheek 12 jaar later. Dit betekent dat het enkele feit dat in de akte van inbreng uit mei 2007 een goodwillbedrag van € 1.200.000,- staat vermeld, niet per definitie meebrengt dat de curator in juli 2019 met een bedrag van € 15.000,- een veel te lage vergoeding voor de goodwill heeft bedongen. Daarvoor is meer onderbouwing nodig, en die is er niet, zoals uit het vervolg van dit arrest zal blijken.
Taxatie goodwill
3.14.
[appellanten] verwijten de curator ook dat zij voorafgaand aan de verkoop geen taxatie van de goodwillwaarde van de apotheek heeft laten uitvoeren. Een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht, had dit moeten doen. Door dit na te laten heeft de curator onzorgvuldig gehandeld, aldus [appellanten]
3.15.
Voor zover [appellanten] met dit verwijt hebben willen betogen dat een curator bij de verkoop van actief in het faillissement dat actief altijd moet taxeren alvorens tot verkoop over te gaan, is die stelling onjuist. Dat is namelijk geen (wettelijke) verplichting. Daarom komt de curator bij de verkoop van activa uit de boedel in beginsel een ruime mate van vrijheid toe. Het belang van de boedel staat daarbij voorop en het is in beginsel aan het inzicht van de curator overgelaten op welke wijze en langs welke weg dat belang het beste kan worden gediend (zie punten 3.5 en 3.6.). Als dat zonder een taxatie kan en er was geen (dringende) reden voor de curator dat anders te doen, dan handelt hij niet verwijtbaar.
3.16.
Die dringende reden was er niet en daarvoor zijn verschillende argumenten. Allereerst constateert het hof dat [appellanten] alleen (gemotiveerd) stellen dat de curator een veel te laag bedrag voor de goodwill van de Apotheek heeft bedongen (€ 15.000). Dit betekent dat het hof er bij de verdere beoordeling vanuit gaat dat [appellanten] geen verwijt aan de curator maakt voor wat betreft de met [Apotheek 2] overeengekomen prijzen voor de voorraad van € 20.000,- en de bedrijfsmiddelen/inventaris van € 10.000,-. Daarnaast is relevant dat, zoals hiervoor is overwogen, het rapport van ValueBase en de inhoud van de akte van inbreng uit 2007 in beginsel geen steun bieden aan de stelling van [appellanten] dat de goodwill ten tijde van de verkoop van de apotheek door de curator een (veel) hogere waarde had dan € 15.000,-. In het licht hiervan zijn er andere feiten en omstandigheden nodig die deze stelling van [appellanten] wel ondersteunen en een reden voor de curator hadden moeten zijn die goodwill te laten taxeren, althans een hogere vergoeding daarvoor te bedingen. Van die feiten en omstandigheden is echter niet gebleken.
3.17.
Voor dit oordeel is van belang dat voor een (goede) taxatie van de waarde van een onderneming een administratie voorhanden moet zijn waaruit de resultaten, rechten en verplichtingen kunnen worden gekend. Een zodanige administratie ontbrak bij de Apotheek. Dit wordt bevestigd door de door [appellanten] ingeschakelde deskundige ValueBase. Dit bureau heeft immers in haar rapport opgeschreven dat zij op basis van de beschikbaar gestelde cijfers niet in staat is geweest om tot een zelfstandig oordeel te komen over de economische waarde van de Apotheek op de datum van het faillissement of op een datum daaraan voorafgaand. Dat ValueBase dit niet kon is niet vreemd, omdat in deze procedure vaststaat dat de administratie van de Apotheek niet compleet was en niet voldeed aan de eisen zoals neergelegd in artikel 2:10 BW. Ook is niet in geschil dat een aantal jaarrekeningen van de Apotheek niet voorhanden was en/of te laat was gedeponeerd. [appellanten] heeft niet toegelicht waarom een andere – door de curator in te schakelen taxateur – gelet op deze toestand van de administratie en genoemde conclusie van ValueBase wel de actuele goodwillwaarde van de Apotheek had kunnen bepalen.
3.18.
Verder is in dit kader relevant dat de curator gemotiveerd heeft gesteld dat zij bij de verkoop van het actief van de Apotheek onder (enige) tijdsdruk heeft moeten handelen. De houdbaarheid van de beschikbare medicijnen was namelijk beperkt en de inventaris kon ook niet langer in het gehuurde bedrijfspand blijven staan. Met deze belangen moest de curator ook rekening houden, waardoor de keuze om – bij gebreke van een goede administratie – de waarde van de goodwill te bepalen (of te schatten) op € 15.000,- binnen de beleidsvrijheid past die een curator heeft bij het te gelde maken van actief van de boedel. Bovendien ontbraken in de boedel de middelen om anders te handelen. De rechter-commissaris in het faillissement van de apotheek vond dit alles ook, omdat die daarvoor zijn toestemming heeft gegeven. Dit is [de executeur en vereffenaar] op 11 juli 2019 ook door de rechter-commissaris schriftelijk meegedeeld. Gegeven dit laatste is de volgehouden stelling van [appellanten] dat de verkoop van het actief van de Apotheek zonder goedkeuring van de rechter-commissaris heeft plaatsgevonden, niet goed te volgen.
3.19.
Wat hiervoor is overwogen zou wellicht anders kunnen zijn als er in het dossier aanknopingspunten zijn te vinden die de (goodwill)waarde van de Apotheek ten tijde van de verkoop door de curator (veel) hoger doet zijn dan de vergoeding van € 15.000,- die door [Apotheek 2] is betaald. Die aanknopingspunten zijn er niet. Integendeel, uit de resultaten van de Apotheek blijkt namelijk dat die al jaren structureel verlies leed. De curator heeft zowel in eerste aanleg als in hoger beroep dit toegelicht, onder meer door verwijzing naar de rechtsoverwegingen 3.20 van het vonnis en 3.16 van het arrest van 23 oktober 2023 (zie 3.2). In rechtsoverweging 3.20 overweegt de rechtbank dat de Apotheek al jaren met liquiditeitsproblemen te kampen had. Dit staat vast omdat [appellanten] hiertegen niet hebben gegriefd. In overweging 3.16 van genoemd arrest staat: “Het verbaast dan ook niet dat Apotheek met ingang van 2011 verliezen is gaan lijden: over 2011 € 40.584, over 2012 € 86.358, over 2013 € 82.046, over 2014 € 133.969, over 2015 € 564.373 en over 2016 € 229.793. Verder leed Apotheek volgens een voorbereidende (…) concept balans over 2017 een verlies van € 59.033 en leed zij over de eerste drie kwartalen van 2018 nog een verlies van € 20.990,37.” Bij deze stand van zaken had het op de weg van [appellanten] gelegen om onderbouwd te stellen dat de Apotheek – ondanks deze rode cijfers – veel meer waard was dan waarvoor de curator die heeft verkocht. Dat hebben [appellanten] niet gedaan. Daarnaar gevraagd tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep is namens [appellanten] namelijk verklaard dat hierover van hun kant niet iets kan worden gezegd, omdat zij de jaarstukken vanaf 2011 hierop niet hebben nageslagen. Hiermee hebben [appellanten] nagelaten toe te lichten dat als de curator de goodwill wel had laten taxeren, dit tot een substantieel ander waarde zou hebben geleid dan waarvoor de curator het actief van de Apotheek heeft verkocht.
Potentiële kopers
3.20.
Naast de hiervoor besproken verwijten, nemen [appellanten] het de curator kwalijk dat zij andere potentiële kopers heeft ontmoedigd om een bod op het actief van de Apotheek te doen, onder meer door te zeggen dat er onduidelijkheid bestaat over de huursituatie van de Apotheek en dat de verhuurder van het pand, waarin de Apotheek was gevestigd, de voorkeur had voor [Apotheek 2] als huurder. Door aldus te handelen heeft de curator volgens [appellanten] ervoor gezorgd dat het actief van de Apotheek te weinig heeft opgebracht.
3.21.
Ook dit verwijt aan het adres van de curator strandt. Dat er bij de curator onzekerheid bestond over de huursituatie, heeft zij voldoende gemotiveerd onderbouwd. Dat kwam doordat [appellanten] – ondanks verschillende verzoeken van de curator – de huurovereenkomst niet aan de curator verstrekte. Verder blijkt uit de in deze procedure gewisselde procestukken dat [appellanten] zich op het standpunt stelt dat [de erflaatster] (in privé) huurder was, terwijl in de al genoemde akte van inbreng uit 2007 staat: “De oprichter draagt al haar rechtsverhoudingen met derden in het kader van de onderneming over aan de vennootschap, zulks in de zin van artikel 6:159 Burgerlijk Wetboek, daaronder begrepen duurovereenkomsten zoals huur- en optieovereenkomsten en verzekering- en arbeidsovereenkomsten.” Ook was ten tijde van de verkoop van het actief van de Apotheek de situatie dat de (ook) in het pand gevestigde huisartsen mogelijk het pand zouden kopen, waardoor zij de nieuwe verhuurder van de apotheek zouden worden. Dat ‘de huursituatie’ in juli 2019 niet geheel duidelijk was, staat hiermee vast.
3.22.
Verder is niet in geschil dat de huisartsen er de voorkeur voor hadden dat [Apotheek 2] de toekomstige eigenaar van de apotheek zou worden, wat zij de curator hebben verteld. In die situatie is het niet onzorgvuldig, maar juist accuraat dat de curator derden, waaronder potentiële kopers van het actief van de Apotheek, heeft geïnformeerd over de onzekere huursituatie en de voorkeur van de huisartsen. Daarmee voldeed zij immers aan haar informatieplicht. Pas toen konden die derden een weloverwogen beslissing nemen over het wel of niet doen van een bieding op de apotheek. Blijkbaar is er vervolgens alleen een bod van [Apotheek 2] gekomen, welk bod de curator heeft aanvaard. Ook op dit punt valt de curator daarom niets te verwijten. Het lijkt erop dat [appellanten] zich hierbij ook hebben neergelegd. Tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep is namens deze partijen namelijk gezegd dat het hier besproken verwijt ‘niet ijzerstek en moeilijk hard te maken is’ en ‘dat je daar de wedstrijd niet mee wint’.
Bewijsaanbod en conclusie
3.23.
Uit wat hiervoor is overwogen volgt – kort gezegd – dat [appellanten] ter onderbouwing van hun stellingen over de aansprakelijkheid van de curator onvoldoende hebben gesteld. Dit geldt zowel voor zover [appellanten] zich beroepen op de persoonlijke aansprakelijkheid van de curator als voor het geval hun stellingen mede zo moeten worden begrepen dat zij zich ook op de aansprakelijkheid q.q. beroepen. Dit is reden om hun tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep gedane bewijsaanbod te passeren. Daar komt bij dat dit bewijsaanbod onvoldoende concreet en gespecificeerd is om tot bewijslevering te worden toegelaten. Bij dat aanbod wordt namelijk alleen verwezen naar stukken die al zijn overgelegd en bij de aangedragen getuigen wordt niet vermeld waarover zij een verklaring zouden kunnen afleggen. Ook het in algemene bewoordingen geformuleerde bewijsaanbod in de memorie van grieven voldoet niet aan de eisen die daaraan gesteld mogen worden.
3.24.
Dit alles betekent dat de in conventie door [appellanten] bij de rechtbank ingediende vorderingen inzake de verkoop van het actief van de Apotheek terecht zijn afgewezen. Het arrest zal die beslissing daarom bekrachtigen.
Bestuurdersaansprakelijkheid (grieven 4 tot en met 10)
Inleiding
3.25.
Voor de beoordeling van de grieven 4 tot en met 10 van [appellanten] is van belang dat tussen partijen vaststaat dat de administratie van de Apotheek niet voldeed aan de eisen van artikel 2:10 BW en dat de jaarrekeningen over de 2015, 2016 en 2017 niet openbaar zijn gemaakt (uiterlijk) 12 maanden na afloop van het boekjaar. Dit laatste brengt mee dat de Apotheek de verplichtingen uit artikel 2:394 BW heeft geschonden. Uit artikel 2:248 lid 2 BW volgt dat als het bestuur van een onderneming niet aan de voorschriften uit de artikelen 2:10 en 2:394 BW heeft voldaan, uitgangspunt is dat het bestuur zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld en dat wordt vermoed dat die onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Bij die stand van zaken is het aan het bestuur om aannemelijk te maken dat andere feiten en omstandigheden dan zijn onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak van het faillissement zijn geweest. De rechtbank heeft – kort gezegd – [appellanten] als (indirect) bestuurders van de apotheek aangemerkt en geoordeeld dat het hen niet is gelukt genoemd bewijsvermoeden te ontkrachten.
Stellingen [appellanten]
3.26.
Door [appellanten] is allereerst bezwaar gemaakt (grief 5) tegen het oordeel van de rechtbank dat [de erflaatster] (en daarmee ook haar Holding) in de drie jaar voorafgaand aan het faillissement bestuurder van de Apotheek is geweest, althans dat [de erflaatster] in die periode bestuursdaden heeft verricht. Door haar eenzijdige verlamming in 2009 was zij namelijk haar BIG-registratie kwijtgeraakt en was zij niet meer in staat de apotheek te leiden. Dat laatste hebben anderen gedaan, waaronder [geïntimeerde in vrijwaring] in de periode september 2016 tot en met februari 2019, aldus [appellanten]
Bestuurder van de apotheek
3.27.
Voor de beoordeling van deze stellingen van [appellanten] moet allereerst worden vastgesteld welke partij, gedurende welke periode, als bestuurder van de Apotheek bij de Kamer van Koophandel (verder KvK) heeft ingeschreven gestaan. Dat was vanaf het begin tot en met de datum van het faillissement Holding, waarvan [de erflaatster] op haar beurt bestuurder was. Dit betekent dat Holding in de zin van artikel 2:248 BW vanaf de oprichting tot en met het faillissement de (mede)bestuurder van de apotheek is geweest. Verder staat vast dat [geïntimeerde in vrijwaring] in de periode van 15 september 2016 tot en met 5 juni 2018 bij de KvK ook als bestuurder stond vermeld. Voor zover [appellanten] hebben betoogd dat het formele bestuurderschap van Holding is komen te vervallen door het gestelde aantreden van [geïntimeerde in vrijwaring] als bestuurder en/of feitelijke beleidsbepaler bij de apotheek als bedoeld in artikel 2:248 lid 7 BW, dan worden zij daarin niet gevolgd. Holding is na de inschrijving van [geïntimeerde in vrijwaring] immers als (mede)bestuurder aangebleven en uit het woord ‘mede’ in art. 2:248 lid 7 BW volgt dat ‘de formeel bestuurder’ naast een eventuele (nieuwe) beleidsbepaler haar taak kan blijven uitoefenen. Het één sluit het ander dus niet uit. Daar komt bij dat de curator gemotiveerd heeft betwist dat [geïntimeerde in vrijwaring] ooit benoemd is geweest als statutair bestuurder of dat hij fungeerde als feitelijk beleidsbepaler, daarbij wijzend op het ruime takenpakket dat [geïntimeerde in vrijwaring] had als beherend apotheker. Hiertegenover hebben [appellanten] onvoldoende feiten gesteld waaruit kan volgen dat [geïntimeerde in vrijwaring] wel statutair benoemd is geweest of dat hij als feitelijk bestuurder fungeerde en zij hebben daar ook geen concreet en gespecificeerd bewijs van aangeboden (zie voor dit laatste ook punt 3.51).
Wat betreft het statutaire bestuurderschap van Holding staat vast dat [de erflaatster] in elk geval tot datum faillissement als bestuurder van die vennootschap stond ingeschreven. Volgens de curator is vanaf 13 september 2018 [de executeur en vereffenaar] bestuurder van Holding geworden, maar [appellanten] ontkennen dat en gaan er vanuit dat [de erflaatster] op de faillissementsdatum nog bestuurder was van Holding. Het hof komt daarop hieronder terug als het gaat om het beroep op disculpatie en over de vraag of aanleiding bestaat tot matiging.
Oorzaak faillissement
3.28.
Uitgangspunt in deze zaak is dus dat het bestuur van de Apotheek zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld en dat wordt vermoed dat die onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak is van het faillissement (zie 3.25). Als gezegd, is het bij die stand van zaken aan het bestuur om aannemelijk te maken dat andere feiten en omstandigheden dan zijn onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak van het faillissement zijn geweest.
De conclusie is dat dit hun niet is gelukt. Daarvoor geldt het volgende.
3.29.
[appellanten] stellen dat de gebreken in de administratie, waardoor niet is voldaan aan de verplichtingen uit artikel 2:10 BW, niet aan hen te wijten zijn, maar aan [geïntimeerde in vrijwaring] , die optrad als (feitelijk) bestuurder of medebestuurder. Die administratie had hij namelijk opgedragen aan een aan hem in eigendom toebehorend kantoor ‘ [administratiekantoor] ’ (verder: [administratiekantoor] ). Hij betaalde in 2018 echter de facturen van [administratiekantoor] niet meer, waardoor [administratiekantoor] haar werkzaamheden staakte en de administratie niet wilde afgeven door de uitoefening van een retentierecht. Drie maanden later werd het faillissement uitgesproken. De tijd ontbrak toen om nog in te grijpen, aldus [appellanten]
3.30.
Het hof overweegt hierover het volgende. Zoals al is overwogen, is bij schending van de administratie- en publicatieplicht het onbehoorlijk bestuur gegeven en wordt vermoed dat die onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Het is vervolgens aan de bestuurder om dit vermoeden te weerleggen. Dit kan door aannemelijk te maken dat andere feiten en omstandigheden dan deze onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak van het faillissement zijn geweest. Naast van buiten komende oorzaken, kan ook handelen of nalaten van een of meer (feitelijk) bestuurders dat op zichzelf beschouwd geen onbehoorlijke taakvervulling oplevert – en waarvan dus niet gezegd kan worden dat geen redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden aldus zou hebben gehandeld – voldoende zijn voor ontzenuwing van het in art. 2:248 lid 2 BW bedoelde vermoeden. Het door [appellanten] gestelde - het onterecht niet betalen van de administrateur door een (veronderstelde) medebestuurder waardoor de administratie incompleet werd - kwalificeert echter wel als kennelijk onbehoorlijke taakvervulling. Geen redelijk denkend bestuurder zou immers zonder grond de administrateur niet betalen en daardoor de administratie laten vastlopen, met als gevolg dat hij het inzicht en overzicht in de stand van de onderneming verliest. Dus als het gestelde al zou vaststaan, wat niet zo is, dan kan dat [appellanten] in het kader van het weerleggen van het bewijsvermoeden in artikel 2:248 lid 2 BW niet helpen. De hier besproken stellingen van [appellanten] passen mogelijk wel binnen een beroep op de disculpatiemogelijkheid als bedoeld in artikel 2:248 lid 3 BW of kunnen aan de orde komen bij de matigingsvraag van artikel 2:248 lid 4 BW. Daarop komt het hof later terug.
3.31.
Voor zover [appellanten] tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep hebben willen betogen dat [geïntimeerde in vrijwaring] de administratie van de Apotheek wél heeft laten bijhouden maar dat die voor [appellanten] . onzichtbaar is gehouden, rijmt deze (nieuwe) stelling niet met het eerdere – hiervoor omschreven – standpunt van [appellanten] Voor deze tegenstrijdigheid hebben zij geen verklaring gegeven noch hebben zij die nieuwe stelling onderbouwd. Om die reden wordt deze nieuwe stelling verworpen.
3.32.
Het hof leest in de stellingen van [appellanten] ook dat zij van mening zijn dat [geïntimeerde in vrijwaring] geld aan de apotheek heeft onttrokken en dat (mede) daardoor het faillissement is ontstaan. Ter onderbouwing van deze stelling verwijzen [appellanten] naar de producties 32, 33 en 34 in de vrijwaringsprocedure. Een toelichting geven [appellanten] op die stukken echter niet. Al daarom slaagt dit verwijt niet. Volledigheidshalve heeft het hof die producties wel bekeken en ook de reactie van [geïntimeerde in vrijwaring] daarop. Daarin valt op dat [appellanten] – zo lijkt het – alleen de geldstroom van de bankrekening van de Apotheek naar [finacieel beheerder] (verder: [finacieel beheerder] (een onderneming van [geïntimeerde in vrijwaring] )) in kaart hebben gebracht, maar niet de bedragen hebben opgesomd die [finacieel beheerder] op haar beurt naar de Apotheek heeft overgemaakt in verband met een tijdelijke liquiditeitskrapte. Hierdoor hebben [appellanten] niet aan hun verplichting voldaan om alle van belang zijnde feiten volledig aan te voeren in de zin van artikel 21 Rv. Ook deze nalatigheid leidt ertoe dat aan het hier besproken verwijt (verder) voorbij wordt gegaan. Dat verwijt kan daarom niet als een (andere belangrijke) oorzaak van het faillissement worden aangewezen.
3.33.
Ten overvloede wordt nog overwogen dat voor zover betalingen vanaf de bankrekening van de Apotheek naar [finacieel beheerder] betrekking hebben op terugbetaling van het op 31 januari 2017 door deze onderneming gestorte bedrag van € 200.000,- op diezelfde bankrekening, wat overigens geenszins vaststaat, dit ook niet als een onregelmatige onttrekking van actief aan de Apotheek is te beschouwen. Daarvoor geldt dat [appellanten] weliswaar stellen dat het door [finacieel beheerder] betaalde bedrag € 200.000,- deels bedoeld was voor de overname van 49% van de aandelen in de Apotheek, wat in eerste instantie mogelijk ook zo was, maar die beoogde aandelenoverdracht voor het afgesproken bedrag van € 145.000,- heeft nooit plaatsgevonden. Daarom heeft Rechtbank Midden-Nederland in een renvooiprocedure in het faillissement van de Apotheek tussen [de executeur en vereffenaar] en Holding tegen De [finacieel beheerder] op 27 augustus 2025 – kort gezegd – geoordeeld dat ook de Apotheek mocht verwachten dat het totaal door [finacieel beheerder] betaalde bedrag van € 200.000,- in zijn geheel een lening betrof als de overeenkomst tot koop van 49% van de aandelen niet zou worden geëffectueerd. Daarom was als omschrijving bij de overmaking van dit bedrag ook vermeld: “I.v.m. gedeeltelijke overname aandelen in Apotheek [de erflaatster] BV en/of lening aan apotheek.” Terugbetaling van die lening, als dat is gebeurd, is hierdoor geen onregelmatige onttrekking van actief aan de Apotheek door [finacieel beheerder] . Ten slotte blijkt uit een in het vonnis van 27 augustus 2025 opgenomen overzicht dat [finacieel beheerder] in de periode 31 januari 2017 tot en met 23 juli 2018 in totaal € 465.417,30 naar de Apotheek heeft overgemaakt en dat hiervan € 265.117,30 is terugbetaald. Ofwel, [finacieel beheerder] heeft aanzienlijk meer actief in de Apotheek gestopt dan zij heeft terugontvangen. Waarom dit geldverkeer volgens [appellanten] (toch) een oorzaak is van het faillissement, blijft duister.
3.34.
Ten slotte zou volgens [appellanten] een andere belangrijke oorzaak van het faillissement gevonden kunnen worden in het handelen van medicijnenleverancier [medicijnenleverancier] . [medicijnenleverancier] heeft namelijk – zo stellen zij – tegen de eerder gemaakte afspraken in plotseling geëist dat de Apotheek bij iedere nieuwe levering medicijnen een deelbetaling moest doen voor aflossing van de al bestaande schuld en [geïntimeerde in vrijwaring] weigerde hierover met [medicijnenleverancier] te onderhandelen. De rechtbank heeft hierover – samengevat – overwogen dat [appellanten] onvoldoende hebben onderbouwd dat de Apotheek onvoldoende omzet behaalde door de lagere hoeveelheden medicijnen die [medicijnenleverancier] leverde en dat daardoor het faillissement is ontstaan. In hoger beroep hebben [appellanten] die onderbouwing wederom niet gegeven, zodat deze conclusie van de rechtbank blijft staan. Bovendien heeft de rechtbank erop gewezen dat de betalingsachterstand bij [medicijnenleverancier] het gevolg was van liquiditeitsproblemen waar de Apotheek al jaren mee had te kampen. Niet de handelwijze van [medicijnenleverancier] , maar die krapte heeft het faillissement veroorzaakt, aldus de rechtbank. Tegen deze overweging hebben [appellanten] niet gegriefd, wat ook meebrengt dat de opstelling van [medicijnenleverancier] in haar contractuele relatie tot de Apotheek niet als een (andere belangrijke) oorzaak van het faillissement is aan te wijzen.
Disculpatie (artikel 2:248 lid 3)
3.35.
Uit alles wat hiervoor is overwogen volgt dat [appellanten] niet aannemelijk hebben kunnen maken dat een andere oorzaak dan het kennelijk onbehoorlijke bestuur het faillissement van de Apotheek heeft veroorzaakt. De volgende vraag is of de onbehoorlijke taakvervulling niet aan Holding (en [de executeur en vereffenaar] via de weg van 2:11 BW) te wijten is en zij niet nalatig zijn geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden. Op deze zogenaamde disculpatiemogelijkheid hebben [appellanten] een beroep gedaan, althans zo begrijpt het hof welwillend lezend mede grief 5. Dit beroep zou succes kunnen hebben als [appellanten] onder meer voldoende gemotiveerd onderbouwen dat zij met het reilen en zeilen van de apotheek de drie jaar voorafgaand aan het faillissement geen (enkele) bemoeienis hebben gehad. Dat hebben [appellanten] niet gedaan. Het hof zal dit toelichten.
3.36.
Allereerst is namens [appellanten] verschillende keren verklaard en opgeschreven dat [de erflaatster] door de eenzijdige verlamming weliswaar aanzienlijk werd beperkt in haar bewegingsruimte, maar dat zij geestelijk heel gezond is gebleven en bij de Apotheek (financieel) betrokken bleef. Het hof verwijst hiervoor naar de volgende citaten uit verschillende processen-verbaal:
“Mijn vrouw was arbeidsongeschikt, maar psychisch was ze eigenlijk volledig gezond.”;
“Mijn vrouw bestierde nog wel. Ze was geestelijk zo gezond dat de inspectie Volksgezondheid haar toestemming gaf om weer in de apotheek te zijn. Geestelijk mankeerde haar niets.”
“De holding is bestuurder van de apotheek. Mevrouw was in de holding actief en heeft ook een uitkering gekregen op basis van loon/managementvergoeding.”
“Ze was financieel betrokken. (…) Mevrouw [de erflaatster] was van waarde voor de holding en daar ziet de financiële vergoeding op.”
“Ze is op de loonlijst gebleven. Als ze iets deed, dan kwam het erop neer dat ze de jaarrekening vaststelde of iets in die richting.”
“Ze werd gevraagd door de accountant voor een overleg en om dingen door te kijken. Dat werd uitgebreid besproken en ze kon zelf beslissen.”
3.37.
Uit deze citaten blijkt zonder meer dat [de erflaatster] (via haar Holding) actief betrokken is gebleven bij de Apotheek, in ieder geval op financieel vlak. Zij besloot zelf over financiële aangelegenheden van de Apotheek, wat als een bestuursactiviteit is te beschouwen. Dat vonden de Apotheek en [appellanten] zelf ook. De betalingen uit hoofde van de tussen Holding en de Apotheek gesloten managementovereenkomst, die volgens [appellanten] in 2007 is gesloten, zijn namelijk na haar hersenbloeding tot en met de datum van het faillissement doorgegaan. In artikel 1 van die managementovereenkomst wordt deze vergoeding aan Holding verstrekt voor ‘het verrichten van diensten op het gebied van (mede-)besturen van de Apotheek.’ Ook op andere gebieden dan het financieel beheer van de Apotheek lijkt [de erflaatster] als bestuurder actief te zijn gebleven. Dit volgt bijvoorbeeld uit de inhoud van de conclusie van antwoord in reconventie van [appellanten] Daarin verwijten zij [geïntimeerde in vrijwaring] dat hij de volmacht van [appellanten] bij de ABN Amro bank had ingetrokken. Vervolgens schrijven [appellanten] in dat processtuk: “ [appellanten] stemde hier niet mee in. Op 13 juni 2018 besloot zij een einde te maken aan de inschrijving van [geïntimeerde in vrijwaring] als bestuurder in het handelsregister teneinde dergelijke acties in de toekomst te voorkomen. Bij de uitschrijving handelde [de executeur en vereffenaar] binnen zijn mandaat als gevolmachtigde van [de erflaatster] , de formeel ingeschreven statutair bestuurder.” Hieruit blijkt zonder meer dat [de erflaatster] zich toen nog steeds als bestuurder van de Apotheek zag en daar ook naar handelde.
3.38.
Ook derden, waaronder de beherend apotheker ( [geïntimeerde in vrijwaring] ), beschouwden [de erflaatster] als de bevoegde bestuurder van de Apotheek. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de vele e-mails en brieven die [geïntimeerde in vrijwaring] in de tijd dat hij beherend apotheker was aan (onder meer) [de erflaatster] heeft gestuurd. Zo schrijft hij in 2018 het volgende aan [de erflaatster] : “Afgelopen maandag heb ik je op de hoogte gebracht van de nijpende situatie waarin de apotheek zich momenteel bevindt. (…) Het is noodzakelijk dat je nu in actie komt.” En op 25 januari 2019, dus een half jaar voor het faillissement van de apotheek, bericht [geïntimeerde in vrijwaring] aan (onder meer) [de erflaatster] : “Sinds 1 september 2016 ben ik bij Apotheek (…) in loondienst als gevestigd apotheker. Aangezien u ( [holding] ) bestuurder bent van deze vennootschap richt ik me tot u. (…)” Ofwel, tot het einde toe stonden [appellanten] niet alleen als formeel (indirect) bestuurders van de Apotheek ingeschreven, ze manifesteerden zich ook als zodanig naar buiten toe.
3.39.
Daar komt nog bij dat [appellanten] over de bankpas van de bankrekening van de Apotheek beschikte en ook bevoegd was te beslissen over de wijze waarop de gelden op die rekening werden aangewend. Dit was voor [geïntimeerde in vrijwaring] in zijn functie van beherend Apotheker een grote zorg. [appellanten] bleven namelijk geld van die rekening halen, terwijl de continuïteit van de Apotheek hierdoor volgens hem in gevaar kwam. Dit blijkt uit alle e-mails en brieven die [geïntimeerde in vrijwaring] hierover aan (onder meer) [de erflaatster] heeft geschreven, waarover later in dit arrest meer. In ieder geval kan ook de hier beschreven beschikkingsbevoegdheid over de bankrekening van de Apotheek en het gebruik daarvan, worden afgeleid dat [appellanten] – anders dan zij in deze procedure stellen – in de drie jaar voorafgaand aan het faillissement van de Apotheek bestuursdaden zijn blijven verrichten.
3.40.
Dan moet de stelling van [appellanten] worden beoordeeld dat zij er niets aan konden doen dat niet aan de administratie- en publicatieplicht is voldaan, omdat dit geheel aan het handelen dan wel nalaten van [geïntimeerde in vrijwaring] is te wijten (zie ook punt 3.30 van dit arrest). De rechtbank heeft op dit punt beslist dat als [geïntimeerde in vrijwaring] die werkzaamheden moest verrichten en dat niet goed heeft gedaan, die omstandigheid [appellanten] niet helpt. Ook dan hebben [appellanten] als (indirect) bestuurders van de Apotheek namelijk hun taak onbehoorlijk vervuld, omdat zij als bestuurders van de Apotheek verantwoordelijk bleven voor het voeren van een volledige administratie en de tijdige publicatie van de jaarrekeningen, aldus de rechtbank. Of anders gezegd: als [geïntimeerde in vrijwaring] de boekhouding niet op orde had en hij daarvoor de verantwoordelijkheid had, disculpeert dit [appellanten] niet. Ook tegen deze beslissing van de rechtbank hebben [appellanten] geen kenbare grief gericht. Mocht het hof – welwillend lezend – de inhoud van de memorie van grieven ruimer interpreteren, dan ook volgt het hof de beslissing van de rechtbank op dit punt. Als namelijk vast zou staan dat [appellanten] hun bestuurstaak tot het houden van de administratie van de apotheek en/of het publiceren van de jaarrekeningen aan [geïntimeerde in vrijwaring] hadden uitbesteed, wat niet het geval is, dan ontslaat dat [appellanten] als (indirect) bestuurders niet van hun eigen verantwoordelijkheid op dit vlak en kunnen zij zich niet disculperen voor het niet naleven van deze verplichtingen. Daar komt bij dat als [administratiekantoor] de administratie niet (volledig) (meer) bijhield en een retentierecht op die administratie uitoefende, dit werd veroorzaakt door een liquiditeitskrapte bij de Apotheek als gevolg waarvan de rekeningen van [administratiekantoor] niet werden betaald. Zoals hierna zal worden toegelicht is die liquiditeitskrapte aan [appellanten] te wijten en niet aan [geïntimeerde in vrijwaring] . Ook is het nog zo dat nergens uit blijkt dat [appellanten] op enig moment maatregelen hebben genomen om de gevolgen van het spaak lopen van de administratie- en publicatieplicht af te wenden. Dat daarvoor de tijd ontbrak, zoals [appellanten] stellen, is niet onderbouwd. Bovendien komt dat onwaarschijnlijk voor. De rechtbank heeft namelijk vastgesteld dat de administratie van de Apotheek maar tot 30 juni 2018 was bijgewerkt. Vanaf die datum tot en met de datum van het faillissement (ruim een jaar later) was er tijd genoeg actie te ondernemen, wat [appellanten] niet hebben gedaan.
3.41.
Het beroep op disculpatie faalt.
Matiging (artikel 2:248 lid 4)
3.42.
Ten slotte moet nog de vraag worden beantwoord of er feiten en omstandigheden zijn die een matiging van het bedrag waarvoor [appellanten] aansprakelijk zijn rechtvaardigen. Anders dan de curator heeft betoogd, is daarvoor niet nodig dat [appellanten] een beroep op matiging hebben gedaan. De bevoegdheid tot matiging is discretionair. Verder stelt het hof voorop dat voor matiging (collectief of individueel) alleen de limitatieve gronden in aanmerking komen als opgesomd in de wet. Naar het oordeel van het hof zijn er geen gronden om tot matiging te komen. Voor individuele matiging is van belang de tijd die de bestuurder als zodanig in functie is geweest in de periode waarin de onbehoorlijke taakvervulling plaatsvond. Hiervoor is vastgesteld dat Holding de volledige drie jaar in functie was. [de erflaatster] was volgens haarzelf al die tijd bestuurder van Holding en stond in elk geval als zodanig ingeschreven. Verder is hiervoor vastgesteld dat [de erflaatster] ook in feitelijke zin opereerde als (indirect) bestuurder. Voor individuele matiging is dus geen plaats.
3.43.
Voor collectieve matiging kan aanleiding zijn indien het bedrag waarvoor de bestuurders aansprakelijk zijn de rechter bovenmatig voorkomt, gelet op de aard en de ernst van de onbehoorlijke taakvervulling door het bestuur, de andere oorzaken van het faillissement, alsmede de wijze waarop dit is afgewikkeld. Hiervoor is al vastgesteld dat geen andere oorzaken voor het faillissement dan het onbehoorlijk bestuur aannemelijk zijn geworden en dat de curator geen fouten heeft gemaakt bij de afwikkeling van het faillissement. Wat betreft de aard en ernst van het onbehoorlijk bestuur acht het hof van belang om te kijken naar de geldstromen die tot en met de datum van het faillissement vanuit de Apotheek naar [appellanten] zijn gegaan. Want als hierdoor de liquiditeit van de Apotheek is verslechterd en de Apotheek (mede) daardoor haar betalingsverplichtingen niet meer kon nakomen, dan is dat een ander aspect dat tot het faillissement heeft bijgedragen, wat [appellanten] in dat geval ernstig te verwijten is en een omstandigheid vormt die aan matiging in de weg staat.
3.44.
De rechtbank heeft aan de gestelde onttrekkingen door [appellanten] in de overwegingen 3.20 en 3.21 van het vonnis aandacht besteed en daarbij geoordeeld dat [appellanten] substantiële bedragen aan het vermogen van de Apotheek hebben onttrokken en een vordering van de Apotheek op Holding zonder deugdelijke grondslag (of tegenprestatie) hebben kwijtgescholden. De grief (10) die [appellanten] tegen deze overwegingen hebben gericht faalt. Het hof zal dit toelichten.
3.45.
Allereerst staat vast dat jaarlijks een bedrag van € 90.000,- vanaf de rekening van de Apotheek naar Holding werd overgemaakt. De rechtsgrond voor deze betaling is een door [appellanten] gestelde managementovereenkomst tussen de Apotheek en Holding. Het bestaan van die overeenkomst is door [appellanten] overigens in eerste instantie ontkend, waarop zij later zijn teruggekomen, en de curator betwist nu nog steeds dat ooit een managementovereenkomst tussen genoemde partijen is gesloten. Wat op dit punt de waarheid is, laat het hof in het midden. Als namelijk zou worden aangenomen dat [appellanten] het hier (thans) bij het rechte eind hebben, dan kan dat hen niet baten. Niet in geschil is namelijk dat [de erflaatster] vanaf 2009 het daadwerkelijke vak van apotheker niet meer kon uitoefenen. Als gevolg hiervan moesten vanaf toen beherend apothekers worden ingehuurd, met alle extra kosten van dien. Waarom ondanks deze omstandigheden een managementvergoeding van € 90.000,- per jaar gerechtvaardigd bleef, hebben [appellanten] niet kunnen uitleggen. De enkele financiële beslisruimte die na 2009 bij [appellanten] bleef, is – anders dan [appellanten] betogen – hiervoor in ieder geval geen rechtvaardiging. Evenmin kan de goodwillinbreng ter hoogte van ruim € 1.2 miljoen in de apotheek in 2007 (zie hierover ook punt 3.11) als een argument worden gezien voor de vergoeding van € 90.000,- per jaar (of een gedeelte daarvan). Bovendien blijkt nergens uit dat betaling van het bedrag van € 90.000,- per jaar (mede) onder de noemer ‘betaling goodwill’ is geadministreerd.
3.46.
Naast de betaling van het bedrag van € 90.000,- per jaar werd vanaf de rekening van de Apotheek ook maandelijks een bedrag van € 3.300,- naar de hypotheekverstrekker van de privéwoning van [de erflaatster] overgemaakt (in totaal is ruim € 88.000,- op deze wijze betaald). Een rechtsgrond voor deze privé-uitgaven ontbreekt. [appellanten] betogen dat deze uitgaven moeten worden gezien als een loonbetaling aan [de erflaatster] . Deze stelling is moeilijk te volgen. [de erflaatster] had namelijk geen arbeidsovereenkomst met de Apotheek, althans [appellanten] hebben hun andersluidende stelling niet onderbouwd. Hierdoor is de conclusie dat [appellanten] op deze manier zonder rechtsgeldige titel gelden aan het vermogen van de Apotheek hebben onttrokken.
3.47.
Verder is er een overeenkomst, waarin een vordering van de Apotheek op Holding ter hoogte van € 467.364.- wordt kwijtgescholden. Onduidelijk is wanneer deze overeenkomst precies is gesloten, omdat een datering op het schriftelijk stuk ontbreekt. Wel staat vast dat dit na september 2016 moet zijn gebeurd, dus binnen drie jaar voor de datum van het faillissement. [geïntimeerde in vrijwaring] heeft de kwijtscheldingsovereenkomst namelijk mede ondertekend en hij is pas vanaf september 2016 bij de Apotheek betrokken geraakt. [appellanten] hebben niet (goed) uitgelegd waarom deze kwijtschelding, waardoor een aanzienlijk actief van de Apotheek in rook is opgegaan, geboden was. Als dit op initiatief van een derde is gebeurd, zoals [appellanten] stellen, dan hadden zij dit als (indirect) bestuurders moeten tegenhouden, wat zij niet hebben gedaan. Het belang van de Apotheek was hier immers niet mee gediend. Verder blijkt uit niets dat Holding niet in staat was om die schuld aan de Apotheek af te lossen. En als dat wel zo was, dan had de Apotheek de inlossing van de schuld kunnen bewerkstelligen door de managementvergoeding niet uit te keren, maar te verrekenen. Dat is niet gebeurd.
3.48.
Uit dit alles volgt dat door toedoen van [appellanten] aanzienlijke bedragen aan het vermogen van de Apotheek zijn onttrokken. Dat zou mogelijk niet tot problemen hebben geleid als de liquiditeitspositie van de Apotheek dit toeliet. Maar dat was juist niet het geval. Die stond namelijk onder grote spanning, zoals [geïntimeerde in vrijwaring] ook vele malen aan [appellanten] heeft laten weten, waarbij hij ook steeds verzocht te stoppen met het doen van (privé-)onttrekkingen. Zo schrijft [geïntimeerde in vrijwaring] op 5 januari 2018 bijvoorbeeld aan [de erflaatster] : “Zoals, in een gesprek met ons drieën, is afgesproken worden er geen onttrekkingen door de Holding ten laste van de rekening van de apotheek uitgevoerd. De werkelijkheid is echter zeer weerbarstig. In december is 5.500,- Euro aan privé onttrokken. Voor mij kan dit niet. Eén vanwege de gemaakte afspraak en twee de apotheek creëert een "slechte betalingsimago" bij haar crediteuren en ten derde gaat de apotheek op deze wijze ten onder en wordt [de erflaatster] [ [de erflaatster] , toevoeging hof] daarin meegesleurd.” Ondanks dit bericht gingen [appellanten] door met het doen van (privé)onttrekkingen. Dit noopte [geïntimeerde in vrijwaring] ertoe nog duidelijker de noodklok te luiden. Op 30 april 2018 schrijft [geïntimeerde in vrijwaring] in een brief aan [de erflaatster] en [de executeur en vereffenaar] : “Met name de huidige financiële situatie is dermate nijpend (met forse schuldposities (…)) dat oneigenlijke onttrekkingen uit de onderneming ten gunste [de erflaatster] Holding B.V., mevrouw [de erflaatster] privé, de heer [de executeur en vereffenaar] privé en/of andere derden vanaf heden niet langer getolereerd kunnen worden. Betalingen van niet-bedrijfsgebonden aard (o.a. privé woning, privé auto, privé verzekeringen, privé G/W/E, privé telefonie) komen niet langer ten laste van de apotheek. Ondanks deze noodoproep bleven [appellanten] gelden naar zichzelf overmaken, waardoor [geïntimeerde in vrijwaring] wederom genoodzaakt was hierover brieven en e-mails naar [appellanten] te sturen. Het is teveel om al die (volgende) berichten van [geïntimeerde in vrijwaring] in dit arrest op te sommen, maar de boodschap was duidelijk en ook is evident dat Van [appellanten] zich hiervan weinig aantrokken. Door aldus te handelen hebben [appellanten] het ertoe geleid dat een faillissement van de Apotheek onvermijdelijk was. Dit is hun (persoonlijk) te verwijten en staat een eventuele matiging van de aansprakelijkheid van [appellanten] in de weg.
3.49.
Dit alles wordt niet anders doordat [de erflaatster] ten behoeve van de betaling van de schuld aan [medicijnenleverancier] in september 2018 een derdenhypotheek ter waarde van € 250.000,- op haar woning heeft doen vestigen. Deze – kennelijk door [medicijnenleverancier] verlangde zekerheidsstelling, die later is uitgewonnen – staat namelijk in geen verhouding tot de totale waarde van de onttrekkingen en genoemde kwijtschelding. Het ligt bovendien voor de hand dat het niet (tijdig) betalen van [medicijnenleverancier] en de door deze partij verlangde privé-zekerheidstelling juist een gevolg waren van de liquiditeitskrapte die ontstond door de aanhoudende privé-onttrekkingen.
3.50.
Het hof ziet dus geen grond voor matiging.
Conclusie bestuurdersaansprakelijkheid (grieven 4 tot en met 10)
3.51.
Voor wat betreft het geschil over de bestuurdersaansprakelijkheid van [appellanten] is de eindconclusie dat de rechtbank deze op goede gronden heeft aangenomen en daarom terecht de vorderingen van [appellanten] in conventie op dit punt heeft afgewezen en de vorderingen van de curator in reconventie heeft toegewezen. Het in hoger beroep door [appellanten] gedane bewijsaanbod wordt gepasseerd om dezelfde redenen als onder punt 3.23 van dit arrest zijn vermeld. Meer specifiek geldt voor het door [appellanten] gestelde bestuurdersschap van respectievelijk het feitelijk leiding geven door [geïntimeerde in vrijwaring] dat zij – mede in het licht van de gemotiveerde betwisting van de curator op dit punt – onvoldoende hebben gesteld. Dat leidt er al toe dat [appellanten] niet worden toegelaten bewijs te leveren over deze door hen gestelde rol van [geïntimeerde in vrijwaring] bij de Apotheek. Daar komt bij dat [appellanten] in hun spreekaantekeningen in hoger beroep alleen hebben aangeboden om bewijs te leveren van ‘de bestuurdersrol van [geïntimeerde in vrijwaring] ’. Dit aanbod is niet concreet en gespecificeerd genoeg om tot bewijslevering te komen. Ten slotte is de precieze omvang van de door [appellanten] gestelde rol bij de Apotheek niet van belang voor enige in deze zaak te nemen beslissing. Dit laatste volgt uit alles wat hiervoor al is overwogen, waaronder het blijvende (indirecte) bestuurdersschap van [appellanten] en de verantwoordelijkheden die dat voor hen meebrachten.
3.52.
Dit betekent dat het hof genoemde beslissingen van de rechtbank zal bekrachtigen.
4De toelichting van het hof in de vrijwaringsprocedure (200.343.124)
Inleiding
4.1.
In de vrijwaringsprocedure hebben [appellanten] in hoger beroep – kort gezegd – gevorderd (uitvoerbaar bij voorraad) :
het gewraakte proces-verbaal (bevattende de einduitspraak) van de rechtbank van 11 maart 2024 te vernietigen en onder herstel c.q. wijziging respectievelijk verbetering van dc gronden opnieuw rechtdoende;
voor recht te verklaren dat [geïntimeerde in vrijwaring] als direct formeel bestuurder en/of feitelijk
bestuurder van de Apotheek over de periode september 2016 tot en met zomer 2018 (al dan niet gezamenlijk met [appellanten] ) op grond van de artikelen 2:248 BW lid 1 jo 2:248 lid 2 jo 2:248 lid 7 en art 2:11 BW hoofdelijk aansprakelijk is voor het bedrag van de schulden in het faillissement van de Apotheek, voor zover deze schulden niet door vereffening van de overige baten in het faillissement kunnen worden voldaan (het faillissementstekort);
voor recht te verklaren dat [geïntimeerde in vrijwaring] als feitelijk bestuurder van de Apotheek over de periode zomer 2018 tot en met februari 2019 (al dan niet gezamenlijk met de [appellanten] ) op grond van de artikelen 2:248 lid 1 jo 2:248 lid 2 jo 2:248 lid 7 en art 2:11 BW hoofdelijk aansprakelijk is voor het bedrag van de schulden in het faillissement van de Apotheek, voor zover deze schulden niet door vereffening van de overige baten in het faillissement kunnen worden voldaan (het faillissementstekort);
voor recht te verklaren dat [geïntimeerde in vrijwaring] als bestuurder en als directeur van de Apotheek op grond van art 6:162 BW aansprakelijk is ten opzichte [appellanten] door onrechtmatig schadeberokkenend handelen en nalaten tot eigen baat, hetgeen onder andere heeft geleid tot het faillissement van de Apotheek en [geïntimeerde in vrijwaring] aldus schadeplichtig is en [geïntimeerde in vrijwaring] wordt veroordeeld de schade te voldoen, nader op te maken bij staat;
[geïntimeerde in vrijwaring] te veroordelen hoofdelijk tot betaling van het faillissementstekort van de Apotheek, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet;
het arrest onder de punten a, b en c uitvoerbaar bij voorraad te verklaren;
[geïntimeerde in vrijwaring] te veroordelen in de kosten van [appellanten]
4.2.
Bij de rechtbank hebben [appellanten] ook de vorderingen b, c, d en e ingesteld. De rechtbank heeft die vorderingen afgewezen, onder meer met de overwegingen dat [geïntimeerde in vrijwaring] geen statutair directeur en/of feitelijk beleidsbepaler van de apotheek is geweest en niet onrechtmatig jegens [appellanten] of de Apotheek heeft gehandeld. Tijdens de mondelinge behandeling in hoger beroep hebben [appellanten] de vorderingen b, c en e ingetrokken. Als gevolg hiervan resteert de beoordeling van de grieven die [appellanten] hebben geuit tegen de afwijzing door de rechtbank van hun vordering onder d.
Onrechtmatig handelen
4.3.
In de overwegingen 3.15 tot en met 3.17 van de mondelinge uitspraak in de vrijwaringsprocedure heeft de rechtbank aan het door [de erflaatster] gestelde onrechtmatige handelen van [geïntimeerde in vrijwaring] overwegingen gewijd. Opvallend in de memorie van grieven is dat door [appellanten] alle overwegingen van de rechtbank waartegen zij bezwaar hebben worden geciteerd, maar dat daarbij juist de overwegingen 3.16 en 3.17 niet worden genoemd. Ook als [appellanten] dat wel hadden gedaan, had hen dat niet geholpen. [appellanten] hebben namelijk met name verwijten aan het adres van [geïntimeerde in vrijwaring] geuit die, als deze gegrond zouden zijn, onrechtmatig handelen van [geïntimeerde in vrijwaring] jegens de Apotheek zouden opleveren. Zij hebben nagelaten gemotiveerd te onderbouwen op welke wijze [geïntimeerde in vrijwaring] rechtstreeks onrechtmatig jegens hen heeft gehandeld. Daarbij helpt niet dat onduidelijk is in welke hoedanigheid [appellanten] vinden dat zij door [geïntimeerde in vrijwaring] zijn benadeeld en schade hebben geleden. Als dat in hun hoedanigheid van (indirect) aandeelhouder van de Apotheek is in de vorm van waardevermindering van hun aandelen, dan hebben [appellanten] , gelet op het leerstuk van de afgeleide schade, alleen dan recht op schadevergoeding als die schade het gevolg is van schending van een jegens hen geldende specifieke zorgvuldigheidsverplichting. Deze regel is ook van toepassing in gevallen als in deze zaak, waarin de gestelde (mede)bestuurder/beleidsbepaler ( [geïntimeerde in vrijwaring] ) van een vennootschap (de Apotheek) is tekortgeschoten in de nakoming van de uit zijn aanstelling/opdracht voortvloeiende verplichtingen tegenover die vennootschap. Welke (in dit geval toepasselijke) specifieke zorgvuldigheidsverplichting [geïntimeerde in vrijwaring] jegens [appellanten] zou hebben geschonden, hebben [appellanten] niet toegelicht. Evenmin hebben zij een andere grondslag van aansprakelijkheid benoemd. Al daarom slagen de bezwaren tegen de mondelinge uitspraak in de vrijwaringsprocedure niet.
4.4.
Omdat door de overwegingen hiervoor al de conclusie is dat de grieven van [appellanten] niet slagen, kan in het midden blijven of [geïntimeerde in vrijwaring] wel of niet als bestuurder en/of feitelijk beleidsbepaler binnen de Apotheek (mede) heeft geopereerd. Het aanbod van [appellanten] om [de executeur en vereffenaar] in de vrijwaringsprocedure als getuige te horen wordt gepasseerd vanwege het niet voldoen aan de stelplicht en het niet specificeren van hetgeen waarover [de executeur en vereffenaar] zou kunnen verklaren.
5Proceskostenveroordeling in de zaken met nummers 200.343.129 en 200.343.124
5.1.
Het hoger beroep in zowel de hoofzaak als de vrijwaringszaak slaagt niet. Omdat [appellanten] in beide zaken in het ongelijk worden gesteld, zal het hof [appellanten] tot betaling van de proceskosten in beide hoger beroepen veroordelen. Onder die kosten vallen ook de nakosten die nodig zijn voor de betekening van de uitspraak.
5.2.
Hoewel de stellingen van de zijde van [appellanten] niet altijd even helder en soms tegenstrijdig en nauwelijks gemotiveerd zijn, ziet het hof onvoldoende grond om te concluderen dat een veroordeling in de volledige proceskosten aangewezen is.
5.3.
Omdat in de vrijwaringszaak ook de wettelijke rente over de proceskosten is gevorderd, zal het hof in die zaak bepalen dat die rente is verschuldigd vanaf veertien dagen na dagtekening van dit arrest.
5.4.
De (proceskosten)veroordeling in de hoofdzaak kan ook ten uitvoer worden gelegd als een van partijen de beslissing van het hof voorlegt aan de Hoge Raad (uitvoerbaarheid bij voorraad). In de vrijwaringszaak is dit anders, omdat daarin door [geïntimeerde in vrijwaring] geen uitvoerbaarheid bij voorraad is gevorderd.
6De beslissing
Het hof:
in de zaak met nummer 200.343.129
6.1.
bekrachtigt het vonnis van de rechtbank van rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, van 6 december 2023;
6.2.
veroordeelt [appellanten] tot betaling van de volgende proceskosten van de curator in hoger beroep:
€ 349,- aan griffierecht
€ 3.870,- aan salaris van de curator (3 procespunten x het toepasselijke tarief II)
6.3.
verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad;
6.4.
wijst af wat verder is gevorderd.
in de zaak met nummer 200.343.124
6.5.
bekrachtigt de mondelinge uitspraak van de rechtbank van rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, van 11 maart 2024;
6.6.
veroordeelt [appellanten] tot betaling van de volgende proceskosten van [geïntimeerde in vrijwaring] in hoger beroep:
€ 349,- aan griffierecht
€ 3.870,- aan salaris van de advocaat van [geïntimeerde in vrijwaring] (3 procespunten x het toepasselijke tarief II)
6.7.
bepaalt dat al deze kosten moeten worden betaald binnen 14 dagen na vandaag. Als niet op tijd wordt betaald, dan worden die kosten verhoogd met de wettelijke rente;
6.8.
wijst af wat verder is gevorderd.
Dit arrest is gewezen door mrs. L. Janse, J.P.H. van Driel van Wageningen en J.G.B. Pikkemaat, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 14 juli 2026.
ECLI:NL:HR:2021:1099
HR 13 mei 2022, ECLI:NL:HR:2022:69 en HR 21 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:635
HR 10 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:853. | Link naar deze uitspraak
|
| | |
|
|
